Taza 2030: De gok op een toeristisch Marokko zonder vergeten gebieden

Tijdens de tweede editie van het festival «Mémoire et arts vivants» (Herinnering en levende kunsten), dat plaatsvond onder het thema «Taza 2030: Taza vindt zichzelf opnieuw uit», onthulde de SMIT haar ambities voor het valoriseren van het lokale erfgoed, terwijl het groeiende potentieel van de regio's werd benadrukt. De tweede editie van het festival «Mémoire et arts vivants» werd vrijdag geopend onder het thema «Taza 2030: Taza vindt zichzelf opnieuw uit», met als ambitie het lokale erfgoed te valoriseren en een ontwikkelingsdynamiek te bevorderen die gebaseerd is op cultuur, kunst en innovatie. Op een moment dat Marokko zich voorbereidt op 2030 en ernaar streeft zijn positie als een van de grote internationale toeristische bestemmingen te consolideren, rijst een strategische vraag: hoe zorgen we ervoor dat deze dynamiek het hele Koninkrijk ten goede komt, inclusief de gebieden waarvan het toeristisch potentieel nog onvoldoende wordt benut? In Taza krijgt deze vraag een bijzondere dimensie. Tussen natuurlijk erfgoed, berglandschappen, bossen, grotten, lokale tradities en de rijkdom van de streek, verenigt het gebied de ingrediënten van een unieke bestemming. Toch ligt de uitdaging, net als bij veel opkomende gebieden, niet alleen in het bestaan van opmerkelijke hulpbronnen. Het gaat erom deze hulpbronnen om te zetten in economische projecten, productieve investeringen en duurzame banen. Het was precies op deze verbinding tussen territoriaal potentieel en waardecreatie dat de interventie van de Société Marocaine d’Ingénierie Touristique (SMIT) zich tijdens het festival richtte, voor een culturele renaissance op zaterdag 17 oktober 2026. Een toeristisch Marokko dat geen enkel gebied achterlaat. De SMIT legde uit dat de toeristische ontwikkeling van het Koninkrijk niet alleen kan worden gemeten aan de prestaties van de meest gevestigde bestemmingen. Het succes moet ook worden beoordeeld op het vermogen om nieuwe gebieden te ontsluiten, het nationale aanbod te diversifiëren en de geografie van investeringen te verbreden. De ambitie is om een toeristisch Marokko met meerdere bestemmingen op te bouwen, maar nooit een Marokko met twee snelheden. Voor de SMIT moet Taza niet worden beschouwd als een perifere bestemming ten opzichte van de grote toeristische polen van het Koninkrijk. Het moet worden gezien als een gebied met eigen concurrentievoordelen, potentiële markten en een eigen ontwikkelingstraject. De uitdaging is niet om de modellen van Marrakech, Agadir of Tanger in Taza te kopiëren. Het gaat erom een toeristisch voorstel te bouwen dat coherent is met de identiteit van het gebied, de opvangcapaciteit, de natuurlijke hulpbronnen en de ambities van de bevolking. Deze oriëntatie past in een visie op ontwikkeling die gebaseerd is op het verminderen van territoriale verschillen, het creëren van banen en een betere verdeling van economische kansen. Het sluit aan bij de doelstellingen van het Investeringshandvest, dat onder meer prikkels voorziet om de aantrekkelijkheid van gebieden te versterken en investeringen die banen creëren te ondersteunen. Taza, een bestemming om te ontdekken. De grot van Friouato, de bos- en berglandschappen, evenals de culturele en gastronomische hulpbronnen vormen steunpunten om een onderscheidend toeristisch aanbod te bedenken. Ecotoerisme, wandelen, ontdekkingstoerisme, natuuraccommodaties, plattelandservaringen, ambachten en de valorisatie van streekproducten: deze activiteiten kunnen bijdragen aan het verrijken van het nationale aanbod en tegelijkertijd nieuwe economische perspectieven openen voor lokale gemeenschappen. Maar de overgang van potentieel naar bestemming vereist echte toeristische engineering. Een natuurlijke site wordt niet automatisch een toeristisch product. Het is noodzakelijk om de toegang te organiseren, diensten te structureren, accommodatiemogelijkheden te creëren en ervaringen te ontwerpen die bezoekers kunnen vasthouden. Voor de SMIT is het ook nodig om de sites met elkaar te verbinden, coherente circuits te bouwen en Taza in de regionale en nationale toeristische stromen op te nemen. De SMIT benadrukte tijdens haar interventie dat de toeristische waarde van een gebied niet alleen afhangt van de schoonheid van de landschappen, maar van het vermogen om een complete, toegankelijke, duurzame en economisch levensvatbare ervaring te organiseren. Potentieel omzetten in investeringen. Toeristische ontwikkeling moet gebaseerd zijn op een concreet vermogen om projecten te laten ontstaan, hun volwassenheid te verbeteren en de voorwaarden voor hun realisatie te creëren. In Taza impliceert deze aanpak het werken aan de samenstelling van een portefeuille van kansen die zijn aangepast aan het gebied, van kleinschalige accommodatieprojecten tot vrijetijdsactiviteiten, natuurervaringen en initiatieven voor erfgoedvalorisatie. Voor de SMIT vormt de digitalisering van investeringen ook een belangrijke hefboom. Dankzij haar digitale tools, met name haar platform voor toeristische investeringen, heeft de SMIT de kansen op territoriaal niveau zichtbaarder gemaakt, wat het gemakkelijker maakt om ze te geolokaliseren en de verbinding tussen projectontwikkelaars en investeerders te verbeteren. Het doel is om de kloof te verkleinen tussen een gebied dat over hulpbronnen beschikt en een gebied dat in staat is om leesbare, gestructureerde en aantrekkelijke kansen aan de markt te presenteren. Deze aanpak bestaat er niet in om publieke interventie te vervangen door private investeringen. Integendeel, het is bedoeld om de voorwaarden te scheppen die het mogelijk maken dat deze zich ontplooit in gebieden waar engineering, informatie en begeleiding het verschil kunnen maken. Territoriale rechtvaardigheid begint met toegang tot investeringen. De kwestie van duurzame ontwikkeling beperkt zich niet tot het behoud van het milieu. Het betreft ook het vermogen van gebieden om toegang te krijgen tot financiering, vaardigheden, economische netwerken en ondernemerskansen. Voor Taza betekent dit het bevorderen van de opkomst van kleine en middelgrote toeristische ondernemingen, het begeleiden van jonge projectontwikkelaars, het ondersteunen van vrouwelijk ondernemerschap en het vergemakkelijken van de integratie van coöperaties en lokale producenten in de toeristische waardeketen. De effecten moeten verder gaan dan alleen accommodatie-instellingen. Ze moeten ten goede komen aan gidsen, restauranthouders, ambachtslieden, vervoerders, boeren en alle diensten die bijdragen aan de ervaring van de bezoeker. De SMIT legde uit dat in dit perspectief verschillende ondersteuningsmechanismen voor toeristisch ondernemerschap, waaronder Moukawala Siyahia, zijn opgezet als een hefboom om de rijping van projecten te vergemakkelijken en de creatie van activiteiten aan te moedigen. De echte uitdaging is om een ecosysteem te laten ontstaan waarin toeristische investeringen lokale inkomsten, duurzame banen en nieuwe perspectieven voor de bevolking genereren. Territoriale rechtvaardigheid betekent niet dat elke regio dezelfde projecten kan ontvangen. Het betekent dat elk gebied toegang moet hebben tot de nodige middelen om zijn eigen troeven te valoriseren. 2030: een deadline, maar vooral een methode. Het vooruitzicht van 2030 biedt Marokko een grote kans om de modernisering van zijn toeristisch aanbod te versnellen, zijn concurrentievermogen te versterken en investeringsmogelijkheden te verbreden. Voor Taza is de uitdaging om deze dynamiek te grijpen zonder van evenementen het einddoel van ontwikkeling te maken. De bestemming moet bezoekers kunnen aantrekken voor, tijdens en na 2030, dankzij een duurzaam aanbod, de kwaliteit van haar diensten en de uniciteit van haar ervaringen. Dit veronderstelt, volgens de SMIT, een geïntegreerde aanpak waarbij territoriale autoriteiten, gemeenschappen, economische actoren, investeerders en nationale instellingen worden betrokken. De SMIT kan bijdragen aan deze dynamiek door haar expertise te mobiliseren om prioritaire projecten te identificeren, kansen te structureren en projectontwikkelaars dichter bij financiële en technische partners te brengen. Het succes zal moeten worden beoordeeld op basis van concrete indicatoren: daadwerkelijk gerealiseerde investeringen, opgerichte bedrijven, duurzame banen, verblijfsduur, lokale toeristische uitgaven en het behoud van natuurlijke hulpbronnen. Het gaat er dus niet alleen om een internationale deadline voor te bereiden. Het gaat erom de fundamenten te leggen van een territoriale toeristische economie die in staat is om op lange termijn te groeien. Investeren in Taza is investeren in een evenwichtiger Marokko. De casus van Taza verwijst uiteindelijk naar een vraag die de grenzen van de provincie overstijgt: die van het model voor toeristische ontwikkeling dat Marokko de komende decennia wil consolideren. Een model waarin internationaal concurrentievermogen niet in strijd is met territoriale cohesie. Een model waarin de bescherming van natuurlijk erfgoed een economisch voordeel vormt. Een model waarin investeringen bijdragen aan het verbreden van de perspectieven van de bevolking in plaats van kansen te concentreren in de reeds aantrekkelijke polen. Het is in deze verbinding tussen aantrekkelijkheid, investeringen en inclusie dat de SMIT haar actie wil inschrijven. Het succes van Taza 2030 zal volgens de SMIT dus niet alleen worden gemeten aan het aantal ontvangen bezoekers of de gecreëerde accommodatiecapaciteit. Het zal worden gemeten aan het vermogen van het gebied om zijn hulpbronnen duurzaam om te zetten in rijkdom, zijn projecten in bedrijven en zijn ambities in banen. Omdat een werkelijk competitief toeristisch Marokko ook een Marokko is dat weet hoe het zijn bestemmingen van morgen moet laten ontstaan, en waarin geen enkel gebied gedoemd is om aan de zijlijn van waardecreatie te blijven. In Taza kan duurzame toeristische ontwikkeling zo veel meer worden dan een sectorale strategie: een instrument voor territoriale transformatie en een concrete uitdrukking van de ambitie van een evenwichtiger, inclusiever en veerkrachtiger Marokko.