De multidisciplinaire faculteit van Safi was gastheer voor een studiedag gewijd aan de ontwikkelingen met betrekking tot het dossier van de Marokkaanse Sahara in het licht van de laatste resolutie van de VN-Veiligheidsraad.

De bijeenkomst, geïnitieerd door de Federatie van verenigingen van Safi in nauwe samenwerking met de multidisciplinaire faculteit, werd geopend met een toespraak van de decaan van de faculteit, die opriep tot een academische mobilisatie voor de verdediging van het dossier van de Marokkaanse Sahara vanuit een wetenschappelijk perspectief door inspanningen te leveren op het gebied van onderzoek en communicatie over het rechtvaardige Marokkaanse standpunt. "Elke vorm van uitbreiding van de bevoegdheden van de Minurso vormt een inbreuk op de soevereiniteit van Marokko over zijn Sahara", stelde hij.

De vertegenwoordiger van de regionale commissie voor de rechten van de mens benadrukte de vooruitgang met betrekking tot de eerbiediging van de mensenrechten die door Marokko is geboekt. De spreker vertoonde een documentaire die de chronologie van de resolutievoorstellen over het Sahara-dossier, de missie van de Minurso en de daaraan toegewezen budgetten, het voorstel tot uitbreiding van de missie van de Minurso en het standpunt van Marokko hierover, evenals de risico's en bedreigingen in het Amerikaanse voorstel dat een historisch en strategisch partnerschap met Marokko in gevaar brengt, opnieuw bekeek.

Mustapha Sophi, professor politieke wetenschappen aan de FP van Safi, was van mening dat het Amerikaanse standpunt, ondanks de risico's die het inhield, niettemin het unanieme standpunt en de nationale mobilisatie rond de Marokkaanse Sahara had aangetoond.

Hij vroeg zich af wat de achtergronden en perspectieven van het Amerikaanse voorstel waren, die hij liever koppelt aan conjuncturele factoren die vooral worden gekenmerkt door de veranderingen in de Arabische wereld en de situatie in de Sahel.

De beheerstrategie van dit dossier, die lang werd gemonopoliseerd door de Koning en het ministerie van Binnenlandse Zaken, zou volgens hem moeten worden herzien voor meer reactiviteit en betrokkenheid van de componenten van de Marokkaanse samenleving. Elke oplossing voor het Sahara-dossier zou moeten voortvloeien uit een maatschappelijk project inclusief politieke partijen en het maatschappelijk middenveld, omdat dit dossier een strategisch belang heeft dat verder gaat dan de kwestie van de mensenrechten. Aan de andere kant riep de heer Sophi op tot een offensieve diplomatie die de dialoog tussen het Noorden en het Zuiden optimaliseert, want niemand kan zich Marokko voorstellen zonder zijn Sahara.

Voor Abdellatif Bakkour, professor politieke wetenschappen aan dezelfde faculteit, is Algerije sterk betrokken bij het Sahara-dossier, hoewel het beweert een neutraal standpunt in te nemen. Voor hem heeft de Marokkaanse diplomatie onvoldoende inspanningen geleverd bij de Verenigde Naties om de manoeuvres van het Polisario, dat momenteel profiteert van de steun van verschillende Amerikaanse instellingen die invloed hebben op de besluitvorming binnen de Amerikaanse regering, te dwarsbomen. Bakkour riep enerzijds op tot optimalisering en versterking van de parallelle diplomatie waarbij onderzoekers, politieke partijen, vakbonden en mensenrechtenverenigingen betrokken zijn, en anderzijds tot de oprichting van een Hoge Raad bestaande uit professoren en onderzoekers die belast is met het volgen van dit dossier. De projecten voor democratisering en het verankeren van goed bestuur moeten worden voortgezet, voegde hij eraan toe, terwijl de mogelijkheden voor politieke participatie en de concretisering van het autonomieproject moeten worden verbreed.

Abdelkader Azria plaatste de huidige situatie in het kader van een identiteitscrisis die is geërfd van het Protectoraat en verergerd door het globaliseringsproces. Wetende dat de nieuwe Grondwet anticiperend de Hassani-cultuur had opgenomen als een belangrijk onderdeel van de meervoudige Marokkaanse cultuur. Voor Azria zou het Amerikaanse standpunt het onderwerp moeten zijn van debatten waarbij onderzoekers en politieke en civiele actoren betrokken zijn, omdat Marokko zich vrijwillig heeft aangesloten bij internationale verdragen en handvesten voor de mensenrechten, terwijl het de Nationale Raad voor de Mensenrechten heeft opgericht die in zijn actie verwijst naar de principes van de Universele Verklaring. De spreker riep op tot een nieuwe benadering in het beheer van het Sahara-dossier, terwijl hij aandrong op het combineren van de inhoud van de nieuwe Grondwet en de rapporten van de Economische, Sociale en Milieuraad.

Said Khoumri, professor politieke wetenschappen, benadrukte dat de Marokkaanse diplomatie altijd werd geconfronteerd met een diplomatie die werd ondersteund door grote strategieën op internationaal niveau. De inspanningen van Marokkaanse ngo's en die van de Nationale Raad voor de Mensenrechten, voegde hij eraan toe, waren er uiteindelijk in geslaagd het Amerikaanse standpunt te beïnvloeden.

Volgens hem was het laatste rapport van de VN-gezant in de Sahara, die zich beperkte tot het noemen van de mensenrechtenkwestie in de Sahara zonder de repressieve praktijken in Tindouf aan de orde te stellen, niet in evenwicht: hoe kan hij wijzen op de voortrekkersrol van de Nationale Raad voor de Mensenrechten in de regio en tegelijkertijd oproepen tot de instelling van een nieuw controlemechanisme? vraagt hij zich af. En hij merkte op dat het rapport de inspanningen van mensenrechtenverenigingen en media in de zuidelijke provincies had weggelaten. Het genoemde rapport bevat echter positieve punten die door Marokko zouden moeten worden benut, zoals de openstelling van het land voor internationale mensenrechtenorganisaties, de inspanningen voor de sociale ontwikkeling van de regio en de noodzaak van de openstelling van de grenzen tussen Marokko en Algerije.

Tot slot spoorde Khoumri politieke partijen en vakbonden aan om hun missie van begeleiding, organisatie en openstelling voor de rechtenbenadering op zich te nemen om de vereiste voorwaarden te scheppen voor de uitvoering van het project van geavanceerde regionalisering.

Wat Jmiai betreft, hij benadrukte de voortrekkersrol van het maatschappelijk middenveld zoals bepaald in de nieuwe Grondwet. De verenigingsactoren, voegde hij eraan toe, worden opgeroepen om de territoriale integriteit van het Koninkrijk te verdedigen en de manoeuvres die de nationale soevereiniteit in de zuidelijke provincies in gevaar kunnen brengen, te dwarsbomen.