Een gemoedelijke sfeer heerste dit weekend in Mhamid El Ghizlane dankzij de twee jonge zangers Hatem Ammor en Laila El Barraq. De beroemde winnaars van Studio 2M, die reikhalzend werden verwacht door de jongeren uit deze plaats in het zuidoosten van Marokko ter gelegenheid van de 9e editie van het Internationaal Festival van Nomaden, zaaiden vreugde. Eenmaal op het podium ging het ritme een versnelling hoger. Het beveiligingssysteem moest extra inspanningen leveren om elk uit de hand lopen door fans die hen wilden begroeten te voorkomen. De successen van Hatem Ammor en Laila El Barraq kregen zelfs een prachtig volkskoor. Om de koers vast te houden, zongen de twee artiesten een populair repertoire, zeer bekend bij de menigte. Resultaat: een verbondenheid tussen het publiek en de jonge artiesten. "Dat is onze wens en ons doel, zangers van alle horizonten naar hier halen, zonder de Marokkaanse zangers te vergeten wier stempel op de Marokkaanse artistieke scène is gedrukt", vertelt Noureddine Bougrab, directeur van dit artistieke evenement. Een geslaagde weddenschap.

Twee Nigeriaanse Toeareg-artiesten traden afgelopen weekend op in Mhamid El Ghizlane ter gelegenheid van de 9e editie van het Internationaal Festival van Nomaden. En ze zijn bovendien broers. De oudste, Moussa Bilalan, heeft al een mooie carrière. Hij is opgetreden op Europese muziekpodia. "Toeareg ben ik, Toeareg blijf ik", zegt hij. Zijn liederen willen vooral bijdragen aan het behoud van dit Amazigh-erfgoed, dat met uitsterven wordt bedreigd. Met de gitaar in de hand, in traditioneel Toeareg-kostuum, herinnerde hij, die erop staat zijn thee zelf te bereiden, het aanwezige publiek aan de andere beroemde Toeareg-groep in de regio, namelijk: de Tinarewens. Ter ere van hen zingt hij een van hun grootste successen. En in dezelfde geest van dankbaarheid draagt hij een lied op aan de ziel van zijn eerbiedwaardige meester Abdallah Ag Oumbadougou. Op hetzelfde podium liet hij ook zijn jongere broer spelen, die overigens een solocarrière leidt. Hama volgt hetzelfde pad als zijn oudere broer, maar op zijn eigen manier. Zijn manier van op het podium staan is anders, ritmisch en veel meer gericht op interactie. Het subtiele gebruik van zijn favoriete instrument: de elektrische gitaar, doet ongetwijfeld denken aan een Jimmy Hendrix.

De 9e editie van het Internationaal Festival van Nomaden, die plaatsvond van 8 tot 10 maart in Mhamid El Ghizlane, had als middelpunt de streekproducten. Er werd een tentoonstelling opgezet in aanwezigheid van producenten uit verschillende regio's: Figuig, Tata, Tiznit, Taznakht, Agadir, Laâyoune... de bezoekers konden de kwaliteit en de graad van volwassenheid van de promotors van de projecten die in het kader van de streekproducten zijn geïnitieerd, waarderen. Saffraan, tapijten, honing, dadels en afgeleiden, henna, arganolie, olijfolie... zoveel producten van onbetwistbare kwaliteit en onberispelijke verpakking, maar die afzetmogelijkheden missen. Daarom hebben de organisatoren nagedacht over commercialiseringsmethoden. Zo organiseerden het Agentschap voor Sociale Ontwikkeling (ADS), het Marokkaans Netwerk voor Sociale en Solidaire Economie (REMESS) en de OCE in de marge van de artistieke activiteiten een uitwisselings- en reflectieworkshop onder het thema: "Sociale economie: hefboom voor lokale ontwikkeling". Het doel van deze ontmoeting is om een regionaal reflectie- en overlegproces over de sociale economie op gang te brengen, de lokale gemeenschapsgroepen bewust te maken van de kansen die deze sector biedt als een echte hefboom voor het creëren van rijkdom, sociale integratie en het verbeteren van de levensomstandigheden van kwetsbare bevolkingsgroepen. Een van de sprekers, Ahmed Aït Haddouth, benadrukte de coöperaties ten dienste van de lokale ontwikkeling, de moeilijkheden bij de commercialisering en de institutionele en associatieve oplossingen die moeten worden ondernomen.

Een van de belangrijkste momenten tijdens deze 9e editie van het nomadenfeest is de workshop die werd georganiseerd rond de thematiek van meteorieten en de rol van nomaden bij het behoud van dit nationaal erfgoed. Marokko blijft inderdaad een gunstige plek voor het vinden van meteorieten dankzij de uitgestrekte gebieden van de Sahara. Deze zones zijn zeer droog met een semi-aride klimaat en een zeer geringe erosie. De woestijn kan deze meteorieten dus jarenlang bewaren. Dergelijke gegevens zijn een waar erfgoed dat moet worden gearchiveerd. Hiervoor is vandaag de dag een collectief bewustzijn nodig om dit erfgoed, dat rijk is aan informatie over ons zonnestelsel, te behouden en door te geven.

De val van de Mars-meteoriet in Tata (Marokko) is een geschenk uit de hemel voor de wetenschappelijke laboratoria van Marokko, benadrukte Abderrahmane Ibhi, professor aan de Universiteit Ibn Zohr (wetenschapper en verzamelaar van meteorieten): "Tot op de dag van vandaag is geen enkele technologie erin geslaagd monsters van de rode planeet terug te brengen. De enige waarover we beschikken zijn die welke via meteorietinslagen zijn aangekomen".

De nomaden hebben een knowhow verworven op het gebied van het verzamelen van meteorieten in de woestijn. In Marokko zitten zij achter alle grote vondsten; en het zijn de nomaden uit de regio El Aglâb die de Mars-meteoriet van Tata hebben waargenomen en gevonden. Deze laatste blijft de eerste in Marokko waargenomen val van een Mars-meteoriet en de vijfde in de wereld. Historisch gezien komen waargenomen valpartijen van een Mars-meteoriet slechts één keer per 50 jaar of vaker voor (1815 in Frankrijk, 1865 in India, 1911 in Egypte en 1962 in Nigeria).

"De Sahara, deze oceaan van stenen en zand, is een grote legende die we niet zomaar zullen verdrijven. Le Clézio zei dat de woestijn Licht is... Het is waar, in deze woestijn bestaan lichtparels! Lichtparels... in de ogen van deze vrouwen van de woestijn, van alle nomaden, in de lucht van een strofe die langzaam eindigt in de adem van onze dichters en van zoveel anderen die buiten adem sterven in het hart van deze mondelinge tradities. Het is ook een krachtig eerbetoon dat we vandaag brengen aan de moeders die de nomadencultuur hebben gesticht.

Ik kan het daarom vandaag niet laten om te denken aan deze nomaden die de waarden en de cultuur van hun vaders hoog in het vaandel dragen. De president-dichter Léopold Sédar Senghor zei altijd dat cultuur aan het begin en aan het einde van elke ontwikkeling staat.

Ontwikkeling die het Festival wil aanmoedigen door middel van zijn workshops en tentoonstellingen van ambachten en streekproducten. Ik zal eindigen met het krachtig groeten van al onze partners en sponsors die dit Festival met hart en ziel hebben gedragen en die hun werk zeker zullen voortzetten om onze nomadencultuur te ondersteunen en nieuwe perspectieven te openen in een echte aanpak van duurzame ontwikkeling.

Ik zal ook niet nalaten alle organisatoren, actieve leden van de Vereniging en alle vrienden die de opzet van dit Festival hebben verzekerd, te bedanken. Moge dit 9e Festival van de Nomaden een totale verandering van omgeving zijn"!