Hier is de integrale tekst van de koninklijke boodschap waarvan de lezing werd gegeven door H.K.H. Prinses Lalla Hasnaa: "Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Lalla Hasnaa, voorzitster van de Mohammed VI Stichting voor de bescherming van het milieu, Mevrouw de Algemeen Directeur van UNESCO, Mijnheer de Algemeen Directeur van ISESCO, Mijnheer de Uitvoerend Directeur van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties, Mijnheer de voorzitster van de Stichting voor milieueducatie, Excellenties, Dames, Heren,

Het is Ons een genoegen deze boodschap te richten aan de deelneemsters en deelnemers aan de werkzaamheden van het zevende Wereldcongres voor milieueducatie, trots dat zijn zittingen in ons land worden gehouden, onder het voorzitterschap van Onze eervolle Zuster, Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Lalla Hasnaa.

Deze eminente wereldontmoeting krijgt een bijzonder belang, niet alleen met het oog op het grote aantal landen, organisaties en gespecialiseerde internationale instanties die eraan deelnemen, maar ook omdat het een geschikte gelegenheid vormt om de rol van educatie en sensibilisering bij de realisatie van duurzame ontwikkeling te benadrukken. Het biedt ook de mogelijkheid om het onderzoek en de uitwisseling van meningen te verdiepen over de beste benaderingen die in deze materie moeten worden aangenomen, die rekening houden met de mutaties die even divers als diepgaand zijn die onze wereld in de loop van het laatste decennium heeft gekend, met name sinds het houden, in de bevriende Portugese Republiek, van uw eerste Congres in 2003.

Excellenties, Dames, Heren,

Het Koninkrijk Marokko is zich er volledig van bewust dat een sterke en duurzame economische groei, gekoppeld aan een evenwichtige sociale ontwikkeling, de aanname van een voluntaristisch beleid voor milieubescherming vereist. Een beleid dat steunt op de mobilisatie van energieën en de concentratie van alle nationale inspanningen om een duurzame ontwikkeling te verzekeren waar de economische en ecologische dimensies hand in hand gaan. In dit opzicht was ons land een van de voorlopers die zich hebben aangesloten bij de principes van de «Verklaring van Rio», de «Agenda 21», evenals bij multilaterale milieuovereenkomsten. Bovendien heeft Marokko belangrijke inspanningen geleverd op juridisch en institutioneel vlak om verschillende plannen en programma's uit te voeren die gericht zijn op het integreren van de ecologische dimensie in de verschillende nationale overheidsbeleidslijnen.

Echter, de overgang naar duurzame ontwikkeling kan niet alleen worden gerealiseerd door de mobilisatie van de middelen en de technische, reglementaire en financiële instrumenten die hiervoor nodig zijn. Het vereist ook, en in de eerste plaats, een radicale verandering in onze manieren van denken en handelen. Het is duidelijk dat dit doel alleen kan worden bereikt ten koste van een optimale investering in menselijke hulpbronnen en sociaal kapitaal.

Daarom blijft de behoefte om de rol van educatie en sensibilisering in deze materie te activeren de spil van elke verstandige benadering die gericht is op het doen slagen van de noodzakelijke overgang naar een groene, solidaire economie die respectvol is voor natuurlijke ecosystemen. Men moet er ook aan hechten alle actoren te betrekken bij het nastreven van dit doel en, daartoe, de inspanningen van de overheid en de privésector en de initiatieven van organisaties van de burgermaatschappij te bundelen. Excellenties, Dames, Heren, Het relevante thema dat u heeft gekozen, in dit geval «milieueducatie en de uitdagingen van de harmonie stad-platteland», is ingeschreven in het hart van de verwachtingen die wij stellen aan dit belangrijke congres. Dit onderwerp krijgt een bijzondere actualiteit in de mate dat het een multidimensionale problematiek opwerpt die uiterst belangrijk is vanwege haar centraliteit in de problematiek van duurzame ontwikkeling, vooral voor ontwikkelingslanden. Inderdaad, de gewenste harmonie tussen steden en platteland roept noodzakelijkerwijs op tot de controle van migraties van het platteland naar de stad en de strijd tegen de woestijnvorming van het platteland die wordt veroorzaakt door de negatieve impact van klimaatverandering.

Het is dus passend om zich af te vragen wat de meest effectieve middelen zijn om in te zetten om territoriale solidariteiten, met name regionale, te verzekeren, en welke types menselijke vestigingen men zal moeten opzetten om aan de behoeften van globale ontwikkeling te beantwoorden. Deze inspanning moet worden geleid op een moment dat het onderscheid tussen stedelijke en landelijke ruimtes steeds vager wordt, aangezien de helft van de wereldbevolking momenteel in steden leeft.

Verzameld met deelnemers die beschikken over hoge competenties en een gespecialiseerde knowhow, zullen de werkzaamheden van dit internationale congres de mogelijkheid moeten bestuderen om rationele en ambitieuze methoden te ontwikkelen die gewijd zijn aan de kwestie van milieueducatie en ecologisch bewustzijn. Methoden die gericht zijn op het versterken van de netwerken van opvoeders en opleiders die werken in totale coördinatie met de netwerken van onderzoekers en pedagogen, terwijl de universitaire actoren nog meer worden betrokken.

In dit opzicht wordt u, Dames en Heren deelnemers, opgeroepen om vanuit Marrakech een duidelijke oproep te lanceren die aanzet tot een grotere betrokkenheid van de overheid, gespecialiseerde organisaties en geldschieters, en die uitnodigt om instrumenten te ontwikkelen die het mogelijk maken om te profiteren van unieke ervaringen in deze materie en om binnen de landen die er grote behoefte aan hebben, de principes van bestuur en verantwoordelijkheid die specifiek zijn voor dit domein te verspreiden.

Het Koninkrijk Marokko begrijpt het belang van deze vragen en meet hun nauwe correlatie met duurzame ontwikkeling. Daarom bevestigt het zijn sterke engagement om meer te werken binnen de internationale gemeenschap om geschikte oplossingen te zoeken, ze te delen met alle betrokken partijen en samen te werken aan hun uitvoering

Het is in deze hoedanigheid dat ons land actief is betrokken in het kader van de internationale campagne die voortvloeit uit het 5e Internationale Stedelijke Forum, gehouden in Rio in 2010. Wij leveren onze bijdrage, aangezien Marokko een van de proeflanden is op dit gebied. Excellenties, Dames, Heren,

Het slotdocument van Rio+20 heeft er sterk op aangedrongen het engagement van de internationale gemeenschap te herbevestigen om een globale strategie van stedenbouw en het opzetten van menselijke vestigingen te bevorderen, in het kader van een effectief partnerschap met de inwoners, en steunend op sensibilisering en educatie. Deze zijn twee essentiële hefbomen die een rol te spelen hebben in de diepgaande transformaties die worden geëist door de overgang naar duurzame levens-, consumptie- en productiewijzen.

Bij deze gelegenheid willen Wij de prijzenswaardige inspanningen begroeten die door de actoren van de burgermaatschappij zijn geleverd op het gebied van milieubescherming, met in de eerste plaats de Mohammed VI Stichting voor de bescherming van het milieu. Haar aansluiting bij de Stichting voor milieueducatie is een bekroning van de inspanningen die zij levert, met name om het ecologisch bewustzijn te ontwikkelen en milieueducatie te bevorderen, vooral onder de jonge generaties. Om dit te doen, heeft zij zich altijd beroepen op een effectief partnerschap met de overheidsadministraties, met in de eerste linie het ministerie van Nationaal Onderwijs, de betrokken openbare organisaties, de actoren van de privésector en de betrokken organisaties van de burgermaatschappij.

Een ander motief voor tevredenheid is het groeiende aantal verenigingen dat geïnteresseerd is in milieukwesties, die zich op nationale schaal ontwikkelen, op lokaal niveau, en tot in de wijken. In dit opzicht verheugen Wij Ons over de actie van deze verenigingen, die zich focust op de rol van milieueducatie bij het sensibiliseren van de bevolking in het algemeen, en van kinderen en jongeren in het bijzonder, voor de noodzaak om het milieu te beschermen en hun effectieve bijdrage te leveren aan duurzame ontwikkeling.

Om aan deze tendens een nationale en strategische reikwijdte te geven, en krachtens het principe van participatieve democratie, ingewijd door de nieuwe Grondwet van het Koninkrijk, worden de organisaties van de burgermaatschappij vandaag opgeroepen om hun effectieve bijdrage te leveren aan de uitvoering van de bepalingen van de nieuwe kaderwet betreffende het Nationaal Handvest voor het milieu en duurzame ontwikkeling, die momenteel ter aanneming aan het Parlement is voorgelegd, evenals aan de begeleiding van hun toepassing. Dit des te meer omdat dit Handvest de regel van deelname van alle actoren aan het proces van opstelling en uitvoering van beleid, strategieën, programma's en plannen met betrekking tot de bescherming van het milieu en duurzame ontwikkeling heeft benadrukt.

Dit nationale handvest, voortgekomen uit een brede raadpleging met de verschillende betrokken partijen, inclusief de organisaties van de burgermaatschappij, beoogt een ecologisch bewustzijn te smeden, individueel en collectief, dat in staat is een reële verandering in gedrag teweeg te brengen en alle actoren aan te zetten zich resoluut te betrekken bij de inspanning voor het behoud van biodiversiteit en de kwaliteit van het natuurlijk kapitaal. Het doel is ook om de cultuur van milieubehoud te consolideren, die wordt beschouwd als een constante zorg voor alle burgers die betrokken zijn bij de dynamiek van duurzame ontwikkeling die het Koninkrijk doormaakt. De nieuwe Grondwet van het Koninkrijk heeft de milieukwestie een prominente plaats gegeven door het recht van iedereen op een gezond milieu en op het genieten van de vruchten van duurzame ontwikkeling te stipuleren, en door de vertegenwoordiging van verenigingen die actief zijn op het gebied van milieubescherming binnen de Economische, Sociale en Milieuraad te voorzien. Daarnaast vormen de nieuwe bepalingen van het Nationaal Handvest de belangrijkste referentie en de belangrijkste vector voor alle nationale wetgevingen met betrekking tot ontwikkeling. Excellenties, Dames, Heren,

Wij wachten met grote belangstelling op de resultaten waartoe de werkzaamheden van uw belangrijke congres zullen leiden, en de aanbevelingen die daaruit zullen voortvloeien, en die van aard zullen zijn om het debat te verrijken over de beste middelen om in te zetten om de methoden van milieueducatie te ontwikkelen en aan te passen aan de beoogde doelen en ze ten dienste te stellen van duurzame ontwikkeling.

Wij wensen u vandaag welkom in uw tweede land, Marokko, evenals een aangenaam verblijf onder ons, en smeken de Allerhoogste om uw werkzaamheden met succes te bekronen. Wassalamou alaikoum warahmatoullahi wabarakatouh".