De exploitatie van roodwier in Marokko, die in 1948 begon, kende een stormachtige groei, zodanig dat het Koninkrijk een tijdlang de grootste exporteur ter wereld was. Maar deze overexploitatie bracht het voortbestaan van deze soort in gevaar, waardoor de betrokken autoriteiten gedwongen werden de oogst ervan te beperken. Deze plant, die tijdens de drie zomermaanden op een klein deel van de Atlantische kust wordt geoogst, maakt de productie van «agar-agar» mogelijk, een plantaardig geleermiddel dat met name wordt gebruikt voor de bereiding van jam of cosmetica en dat de afgelopen jaren een belangrijke ontwikkeling heeft doorgemaakt, met name in Europa, tot het punt dat het leidde tot massale overexploitatie, in het bijzonder in de regio El Jadida. «Steeds meer duikers, steeds minder roodwier...», getuigt een visser op een strand in El Jadida tegenover AFP.

Marokko, geconfronteerd met de schaarste van dit «rode goud» dat steeds meer wordt begeerd, heeft drastische maatregelen genomen. Maar de strijd zal lang zijn. Tussen 1 juli en 30 september veranderen duizenden mensen in vissers, duikers of verzamelaars van deze rode schatten. Maar deze overexploitatie brengt deze soort, slachtoffer van haar eigen weldaden, in gevaar: «In de jaren 90 en 2000 haalden we tot 500 kilo roodwier per dag. Maar sindsdien is de plant met uitsterven bedreigd», aldus de visser die door AFP werd geïnterviewd. Marokko was lange tijd de grootste producent van agar-agar ter wereld, voordat het in 2006 werd ingehaald door China en Chili. Met vaak verouderde duikuitrusting zijn deze oogsten gevaarlijk: soms moet men tot 20 of 25 meter diep duiken om zijn magere dagelijkse buit te verzamelen. «Veel mensen komen naar El Jadida in de veronderstelling dat het een eldorado is. Het is niet zeldzaam om verdrinkingen van onervaren jongeren mee te maken», aldus de visser.

Oogst beperkt tot 6.040 ton

Sinds 2010 is een «referentieprijs» voor de oogster vastgesteld op 3,25 DH per kilo, in het kader van het «beheersplan» voor de sector dat in allerijl door de regering werd uitgevaardigd. De sector, die in 1995 werd opengesteld voor export, kende een explosie van de vraag. Het resultaat is dat de hulpbronnen sinds 2005 een gevaarlijke daling vertonen, het jaar waarin 8.500 ton ruwe producten werd geëxporteerd. Geconfronteerd met deze situatie moesten de autoriteiten ingrijpen om het voortbestaan van het wier, slachtoffer van overexploitatie, te garanderen. In 2009, terwijl de oogst piekte op 14.000 ton, had het Nationaal Instituut voor Visserijonderzoek (INRH) «aan de alarmbel getrokken», herinnert de secretaris-generaal van het ministerie van Maritieme Visserij, Zakia Driouich, aan AFP. «Als we de situatie hadden gelaten zoals die was, zou er geen roodwier meer zijn», verzekert mevrouw Driouich, volgens wie «het INRH vanaf 2011 een terugkeer van 30% van de massa roodwier heeft waargenomen». Voortaan is het totale quotum vastgesteld op 6.040 ton, waarvan 20% bestemd voor export. Het ministerie is begonnen met het verstrekken van korte opleidingen en licenties. Apparatuur die aan de normen voldoet, is overhandigd aan meer dan 250 duikers. Volgens een studie uitgevoerd door de Universiteit van El Jadida tijdens de jaren 2011 en 2012, is het grootste deel van het geoogste en aan de verwerkende industrie geleverde wier afkomstig uit de maritieme zone van El Jadida en Jorf Lasfar. Deze sector biedt voltijds werk aan 700 personen, levert seizoenswerk aan 8.000 personen en realiseert een omzet van meer dan 180 miljoen DH

De aanbevelingen van het Gespecialiseerd Centrum voor Valorisatie en Technologie van Zeevruchten

De begunstigde bevolking bewust maken van het belang van de biologische rustperiode, van het risico van het uittrekken van de thalli

De populaties zeewier regelmatig volgen en de geldende wetgeving aanpassen aan de huidige voorraden

Lokaal wetenschappelijk en technisch onderzoek op het gebied van wiercultuur aanmoedigen, wat de druk op de natuurlijke hulpbron zou kunnen verminderen en een interessante bron van inkomsten voor de bevolking van de regio zou kunnen vertegenwoordigen

Een beheersplan opstellen voor een betere bescherming en valorisatie van de hulpbron.

Lokaal de verwerking van wier tot producten met een hoge toegevoegde waarde aanmoedigen om de hulpbron beter te valoriseren.