De Vereniging van de Zomeruniversiteit van Agadir heeft op 13, 14 en 15 juli 2012 in Agadir, tijdens haar tiende editie, een internationaal colloquium georganiseerd onder het thema: «De implementatie van de constitutionalisering van het Amazigh: uitdagingen en perspectieven.»

Het colloquium werd bijgewoond door militante activisten, intellectuelen en onderzoekers uit alle hoeken van Marokko en het buitenland, met name uit Algerije, Frankrijk en België.

De debatten duurden drie dagen en hadden betrekking op actuele kwesties in verband met de situatie van de Amazigh-identiteit, haar inzet, haar uitdagingen en de diverse werven die werden geopend in de nasleep van de constitutionalisering van het Amazigh. Aan het einde van deze ontmoeting stelden de deelnemers de oproep van Agadir op, goedgekeurd tijdens de slotzitting, waarvan de inhoud als volgt is:

« In de beweging van de huidige situatie; in de continuïteit van de verschillende fasen die door de militante Amazigh-actie zijn doorlopen; met respect voor de communiqués, platforms en andere bulletins geproduceerd door de Amazigh-beweging, alle gevoeligheden inbegrepen, richten de deelnemers aan deze ontmoeting, na de situatie van het Amazigh te hebben geanalyseerd vanuit taalkundig, cultureel en identitair oogpunt, zowel in Marokko als in heel Tamazgha en in de diaspora, deze oproep aan de nationale, Maghrebijnse en internationale publieke opinie:

1. Verantwoorde mobilisatie voor de implementatie van de officialisering van het Amazigh:

-* a. Afkondiging, met spoed, van de specifieke organieke wet voor de operationalisering van het Amazigh door de Amazigh-actoren dwingend te betrekken bij de uitwerking van het ontwerp van deze wet, in overeenstemming met de verklaringen van de regering via haar engagement om de Amazigh-identiteit tot haar prioriteiten te rekenen; dit in het kader van het behoud van de verworvenheden en keuzes betreffende de institutionalisering van het Amazigh door standaardisatie, verplichting, generalisatie en de adoptie van het Tifinagh-karakter.

-* b. Adoptie in de diverse openbare en private sectoren van voorafgaande en haalbare bepalingen en maatregelen op korte termijn (zoals signalering, de integratie van het Amazigh in het paspoort, de nationale identiteitskaart, het rijbewijs en op de gevels van de verschillende instellingen); de mobilisatie van materiële en menselijke middelen voor de vertaling van en naar het Amazigh in het Parlement en in andere openbare sectoren; het gebruik van het Amazigh in stations, op luchthavens, in diensten aan boord van vliegtuigen, treinen, boten en op alle briefhoofden van administratieve documenten, …)

-* c. Uitnodiging aan politieke partijen en parlementaire commissies om een diepgaand en verantwoord debat te openen over de organieke wet.

-* d. Aansporing van instanties en andere organisaties van het maatschappelijk middenveld (culturele, mensenrechten-, vrouwen-, jongerenorganisaties…) om ontmoetingen voor dialoog en debat rond de organieke wet te vermenigvuldigen met het oog op het kristalliseren van de visies en voorstellen die in staat zijn het ontwerp van een organieke wet te formuleren die in fase is met de aspiraties en verwachtingen van de Marokkanen wat betreft de effectieve en praktische officialisering van het Amazigh.

-* a. Integratie van de Amazigh-cultuur en -taal in de instellingen, instituten en opleidingscentra die de diverse domeinen van de Openbare Dienst dekken.

-* b. Generalisatie van het onderwijs in de Amazigh-taal en -cultuur in alle schoolcycli en oprichting van studierichtingen Amazigh en onderzoekscentra in alle universiteiten en hogere instituten door modules van het Amazigh als vak te integreren in de rest van de studierichtingen.

-* c. Oprichting van begrotingsposten bestemd voor het Amazigh in de regionale centra voor onderwijs- en opleidingsberoepen en in de universiteiten.

-* d. Het Amazigh definiëren als selectiecriterium voor toegang tot deze centra en voor het toekennen van uitstroomdiploma's.

-* a. Integratie van het Amazigh in de opleidingscentra voor massamedia en communicatie met aanmoediging en steun voor creatie in de diverse Amazigh-artistieke domeinen volgens een innovatieve benadering.

-* b. Verhoging van het quotum dat is toegewezen aan het Amazigh in de lastenboeken van zenders en andere massamedia door zich te engageren voor het diversifiëren van programma's en thematische missies in en over het Amazigh.

-* c. Ontwikkeling en versterking van middelen en technieken met het oog op het dekken van het gehele nationale grondgebied om zo het recht van de burger op informatie in het Amazigh te garanderen.

-* a. Een autonome en burgerlijke rechterlijke macht instellen.

-* b. Rekening houden met het Amazigh, taal, cultuur en gewoonterecht, bij de uitwerking van het hervormingsproject van het rechtssysteem en alle componenten van de hoge commissie oproepen om hun visie op het project te definiëren en te presenteren.

-* c. De verschillende actoren in het rechtssysteem opleiden om kwalificatiesessies in Amazigh-taal, -cultuur en -gewoonten aan te nemen en in te voeren.

-* d. Documenten opgesteld in het Amazigh aannemen in de domeinen van justitie en administratie.

-* a. De vermelding « of Amazigh » toevoegen na de vermelding « Arabisch » in alle geldende wetteksten (wet op de nationaliteit, pleidooien bij de rechtbanken, als voorbeelden)

-* b. Gerechtigheid laten geschieden aan personen die schade hebben geleden door de administratieve afbakening krachtens de Dahir van 03 januari 1916 (zoals gewijzigd en aangevuld), die uitspraak doet over het systeem van afbakening van domeingronden en bosgebieden.

-* c. Het recht van de bevolking instellen om te profiteren van de natuurlijke rijkdommen van de ruimte waar ze leven (Bijv.: de mijnen, het water, de bossen, enz.)

-* d. Gerechtigheid laten geschieden aan de bevolking door het nadeel veroorzaakt door het everzwijn of door illegale begrazing op te heffen.

-* a. De moderne Amazigh-cultuur promoten op een manier dat ze beantwoordt aan de huidige verwachtingen van individuen en de samenleving.

-* b. De Amazigh-benamingen en toponiemen rehabiliteren en de diverse vervalsingen corrigeren die ze hebben getroffen.

-* c. Het Amazigh-erfgoed evalueren en valoriseren en met spoed overgaan tot de restauratie van haar fysieke luik volgens een geïntegreerde ontwikkelingsbenadering.

-* d. Dwingend en op billijke wijze de representativiteit van instellingen, sociaaleconomische actoren, makers en andere Amazigh-actoren verzekeren in alle instellingen, commissies, culturele en artistieke manifestaties georganiseerd door de ministeriële departementen in Marokko en in het buitenland.

-* a. Het project van de geavanceerde regionalisering herzien door de bekrompen veiligheids- en administratieve benadering te overstijgen en in het hart van het regionale beleid de Amazigh-culturele dimensie en gegevens naar voren te brengen.

-* b. De regionale en lokale dienst democratiseren en de bevolking laten deelnemen aan het beheer van lokale en regionale zaken.

-* c. De regio's en gemarginaliseerde zones ontwikkelen en de rechten van de bevolking garanderen om te profiteren van de rijkdommen en belastingen en andere inkomsten van hun respectieve regio's.

-* a. De onmiddellijke stopzetting van alle excessen die de Amazigh-taal, -cultuur en -identiteit aantasten in alle domeinen, met name:

-* i. Het verbod op de registratie van Amazigh-voornamen in het register van de burgerlijke stand.

-* ii. Het verbod op het gebruik van de Amazigh-taal tijdens debatten op openbare plaatsen.

-* iii. De dwingende houding tegen het gebruik van het Tifinagh-karakter op spandoeken, affiches, pamfletten en drukwerk.

-* iv. De terugtrekking wat betreft het onderwijs in het Amazigh in verschillende academies en delegaties, wat leidt tot de demotivatie van actieve leraren.

Dankzij haar nobele menselijke waarden heeft de Amazigh-identiteit bijgedragen door haar taal, haar cultuur en haar identiteit aan de bevrijding van de volkeren van de Maghreb en Noord-Afrika, evenals aan de bevestiging van de revolutionaire geest ten gunste van verandering en de verwezenlijking van waardigheid, gerechtigheid en gelijkheid voor alle burgers van deze landen. Wat de Maghrebijnse en Noord-Afrikaanse Amazigh-beweging ertoe aanzet om vandaag een leidende rol te spelen bij het coördineren van haar inspanningen als avant-gardistische en hervormingsgezinde beweging en om haar globale project beter te definiëren met het oog op het doen slagen van de democratische transitie voor al deze landen. En dat zal alleen mogelijk zijn door de taboes te doorbreken die verbonden zijn aan intellectuele, politieke en sociale onderontwikkeling en door de waarden van burgerschap te rehabiliteren ten gunste van de volkeren van de zone met al hun componenten.

Vanuit dit postulaat roepen de deelnemers op tot:

-* a. De officialisering van het Amazigh in de rest van de landen van Tamazgha naar het voorbeeld van het Marokkaanse initiatief met het oog op het uitdrukken van de taalkundige en culturele diversiteit die deze landen in feite kenmerkt en hen behoedt voor de gevaren van vervreemding en de nadelen van globalisering.

-* b. De samenwerking voor het opzetten van projecten voor de integratie van het Amazigh in het onderwijs en de massamedia van alle landen van Tamazgha.

-* c. Uitwisseling van bezoeken met als doel de banden van broederschap en samenwerking te versterken; uitwisseling van ervaringen en expertise en uitwerking van agenda's voor overlegontmoetingen met het oog op het verdiepen van het participatieve werk via internationale Amazigh-organisaties, in het bijzonder die van de jeugd.

-* d. Wetenschappelijke samenwerking in de diverse domeinen van kennis in verband met het Amazigh, met name wat betreft de taal om de taal te verzamelen, vast te leggen en te verenigen in het hele grondgebied van Tamazgha.

-* a. Overleg met de associatieve actoren van de diaspora.

-* b. Herziening van het beleid van de Staat wat betreft haar relaties met Marokkanen die in het buitenland verblijven, vooral om hen het recht op politieke participatie te garanderen; herziening van de bilaterale protocollen tussen Marokko en buitenlandse landen door het onderwijs in de Amazigh-taal en -cultuur aan bewoners in het buitenland te garanderen in overeenstemming met de universele waarden en de wereldwijde mensenrechtenverdragen.

-* c. Herziening van het akkoord dat is ondertekend tussen de Staat en buitenlandse instituten en scholen die in Marokko zijn gevestigd met het oog op het garanderen van het onderwijs in het Amazigh op gelijke voet met het Arabisch.

Aangezien de Amazigh-beweging een democratische beweging is, van bevrijding en ingeschreven in het proces van verdediging van de rechten van individuen en gemeenschappen, krachtens de wereldwijde mensenrechtenakkoorden en -verdragen, inclusief wat betreft het recht op vrijheid, gelijkheid en sociale gerechtigheid…, kondigen de deelnemers hun solidariteit aan met:

-* a. De gevangenen voor de Amazigh-zaak, oproepend tot hun onmiddellijke vrijlating,

-* b. Alle gevangenen voor rechtvaardige zaken,

-* c. De bewegingen die hun culturele, sociale en economische rechten opeisen in de verschillende regio's van Marokko,

-* d. De Amazighs van Azaouad in hun legitieme strijd voor een democratische en moderne Staat.

-* Gedaan te Agadir op zondag 15 juli 2012