Land / regio

Over de Taza

Taza, gelegen in de strategische corridor tussen de Rif en de Midden-Atlas, is een historische stad in het noordoosten van...

Nieuws in Taza

Volg het laatste nieuws, projecten en officiële mededelingen van jouw stad.

Nieuws 12 Dec 2024 9 min leestijd

Mashwar Taza.. vurige circuits

10.290 keer bekeken

Mashwar Taza.. vurige circuits

Het woord “Mechouar” heeft ongetwijfeld een Arabische etymologische wortel van het werkwoord 'shawara' (raadplegen), zoals in het wijze koranvers “en raadpleeg hen in de zaak”. In terminologische zin is het een ruimte die verbonden is met de Makhzen als regeringsapparaat in Marokko sinds ten minste het Saadi-tijdperk. In het bijzonder was het verbonden met de Sultan, het hof en degenen die dicht bij de besluitvormingskringen stonden, zoals de Sultan-kamerheer, de Grootvizier, de ceremoniemeester, de gebedsleider en de drager van de parasol, naast vele bedienden die verbonden waren met de Mechouar.

Deze ruimte bevindt zich in de sultansteden zoals Fez, Rabat, Meknes, Marrakech en Tlemcen. Heeft de stad Taza dezelfde (sultan)status gekregen, aangezien er een wijk is die Mechouar heet? Een vraag die van groot belang is voor de vruchtbaarheid, rijkdom en complexiteit van de geschiedenis van deze stad, die vaak de trouwbeloften (bay'a) van sultans heeft ontvangen (vooral tijdens het Meriniden-tijdperk, zoals de bay'a van Sultan Abu Sa'id Uthman en de kleine bay'a van Sultan Abu al-Hasan). De ruimte was ook verbonden met Moulay al-Rashid, de feitelijke stichter van de Alaouitische dynastie, die ongeveer drie jaar in Taza verbleef tot 1666. Daar was hij veilig voor de pesterijen van zijn broer Moulay M'hammed en genoot hij de steun van de Zawiya van Abdullah al-Lawati, totdat hij zijn controle over Fez uitbreidde.

Ten zuiden van de Merinidische Hassan-madrasa, aan de rechterkant richting het Dar al-Makhzen en de Rue des Andalous, zijn drie terrassen te zien die waarschijnlijk uit het tijdperk van Moulay al-Rashid stammen. Deze ruimte kreeg echter ook een volledige Mechouar-status tijdens de opstand van Jilali al-Zarhouni, bijgenaamd de Rogui “Bou Hmara”, die duurde tussen de herfst van 1902 en de zomer van 1909. Hij deed zich voor als prins Moulay M'hammed, de oudste zoon van Moulay Hassan (de Eerste), en beweerde dat zijn broer Moulay Abd al-Aziz onder de controle van buitenlanders was gevallen en zelfs naar Engeland was verbannen. Hij maakte misbruik van het incident in het heiligdom van Idris, waar de Sultan een Marokkaan genaamd Sharif al-Alami executeerde, die een Engelse missionaris had vermoord na provocaties van diens kant.

Daarnaast verweet de Rogui Sultan Moulay Abd al-Aziz dat hij de regio's Touat, Tidikelt en Gourara aan Frankrijk had overgedragen volgens het Verdrag van Parijs in 1901, dat namens de Marokkaanse zijde werd ondertekend door de minister van Marine/Buitenlandse Zaken Abd al-Karim bin Suleiman. De reden voor de afwijzing van dit verdrag door de Rogui was dat de Sultan de Jihad had opgegeven om buitenlanders en christenen te verdrijven en hun expansie op nationaal grondgebied en hun groeiende invloed tegen te gaan. Dit project van de Rogui kan over het algemeen als conservatief worden omschreven, vooral gezien zijn herhaalde respect voor islamitische gelegenheden zoals de Ramadan, Eid al-Fitr en Eid al-Adha, wat zijn reputatie onder de stammen van het oosten en noordoosten versterkte. Dit alles werd ondersteund door enkele tekenen van bijgeloof die de man een aura van valse wonderen gaven waarmee hij naïeve en eenvoudige geesten verleidde.

Het is niet uitgesloten dat het woord Mechouar in deze context ook met deze fase verbonden is, namelijk de opstand van Jilali al-Zarhouni, vooral omdat hij beweerde Moulay M'hammed te zijn, de oudste zoon van Hassan I, en de kamerheer Ba Hmad beschuldigde van het usurperen van de troon ten gunste van Moulay Abd al-Aziz, de jongere broer van de oorspronkelijke troonopvolger. Aan de andere kant maakte de Rogui goed gebruik van zijn Idrisidische afkomst (ondanks de verwarring met zijn bewering van een nobele Alaouitische afkomst onder de naam Moulay M'hammed). Hieruit kunnen we enkele motieven verklaren waarom de Ghiata-stam zich rond hem schaarde als een man van nobele afkomst. Deze Mechouar was getuige van vele episodes van het “bewind” van de Rogui, zoals het beslechten van geschillen en het handhaven van de orde, vooral omdat de bevolking van Taza daarvoor veel had geleden onder verschillende overtredingen, invallen en een gebrek aan veiligheid. Een bewijs van de levendigheid van deze plek is de foto uit het begin van het protectoraat-tijdperk in Taza, waarop Franse soldaten te zien zijn die een Krupp-kanon in de Mechouar omringen dat eigendom was van het leger van de Rogui, precies op de plek van de waterfontein.

Na zijn eerste verschijning in een van de Souks van de Hayayna-stammen, trok de Rogui naar Taza, dat hij na onderhandelingen en verzet binnenging nadat de gouverneur Abd al-Salam Ould al-Shakra was gevlucht. Hij riep zichzelf daar uit tot Sultan van het land en nam het huis van al-Hajoui (de familie van de minister van Onderwijs Mohammed Belhassan al-Hajoui), tegenover de Grote Moskee, als tijdelijk hoofdkwartier aan het einde van 1902, en vervolgens het Dar al-Makhzen naast de Mechouar. Hij werd gesteund door de Ghiata-stam, daarna de Branes, Tsoul, Gzenaya en Sanhaja, en in mindere mate door de Meknassa-stam, die later loyaal bleek aan de legitieme Makhzen. Via hun land kon de minister van Oorlog of de Grote Allaf, Mehdi al-Mnebhi, op 7 juli 1903 de stad binnentrekken aan het hoofd van Makhzen-troepen na gevechten die twee maanden duurden, terwijl de Rogui in Oujda was, zijn andere hoofdstad. Het Makhzen-leger zaaide verderf en misdaad onder de bevolking van Taza, die niets met deze pijnlijke gebeurtenissen te maken had. De Mechouar en de Mellah werden geplunderd, net als de rest van de wijken van de stad, en het leven van een aantal moslims en joden werd beëindigd. Abd al-Wahhab bin Mansour becommentarieerde het incident door te zeggen: “Sommigen die bij deze gebeurtenissen aanwezig waren, vertelden mij dat de mensen van Taza hun dochters in de putten gooiden uit angst voor de wreedheid van de soldaten”, in wat leek op een verdediging van de eer van de betrokken families.

Het leger van de Rogui herwon al snel de controle over Taza na een verstikkende belegering die het had opgelegd aan de Makhzen-troepen daar. Hij reorganiseerde zijn “Makhzen” opnieuw en de Mechouar zag een soort vernieuwing van zijn faciliteiten. Er wordt vermeld dat de entourage van de Rogui vertrouwde op mensen die grotendeels uit Tlemcen of Algerije kwamen, samen met de Franse ingenieur Delbreil. Veel inwoners van Taza wijzen erop dat de Merinidische madrasa het huis van de Rogui was, wat in strijd is met historische gebeurtenissen, aangezien dit huis (het Dar al-Makhzen genoemd, en dezelfde naam bestaat nog steeds ondanks de verandering naar Douar al-Makhzen) zich in feite ten zuiden van de Mechouar bevindt. Dit wordt aangetoond door de foto's die zijn genomen bij de intocht van het Franse leger, waarbij zij vele bezittingen van de Rogui vonden, zoals de 'darbouz', het eerder genoemde Krupp-kanon en een stoel die lijkt op de Makhzen-troon. De Mechouar was als elke ruimte van deze Franse ontdekkingen.

De Mechouar van Taza bleef de faciliteiten van de “Sultan” Moulay M'hammed, oftewel Jilali al-Zarhouni de Rogui, huisvesten gedurende de hele periode van zijn onrust en strijd met Sultan M. Abd al-Aziz en daarna M. Abd al-Hafid, oftewel tussen 1902 en 1909, met vermelding van langere periodes waarin hij zijn koninklijk huis verliet voor politieke en strategische doelen, zoals zijn verblijf in Oujda als een andere zetel van het koningschap, en ten slotte zijn aanwezigheid in de Kasbah van Selouane. In dat gebied werd hij samen met honderden van zijn aanhangers gevangengenomen en naar de hoofdstad Fez gebracht, waar de mensen werden mishandeld in vreselijke scènes die de buitenlandse pers in Tanger, de diplomatieke hoofdstad, schokten. Het punt hier is dat de periodes van verblijf van de Rogui in de Mechouar en daarmee in Taza onderbroken waren en op geen enkel moment volledig continu waren.

Een van de basisfaciliteiten van de Mechouar van Taza is de Merinidische Hassan-madrasa, die in 724 H / 1323 n.Chr. werd opgericht door Abu al-Hasan al-Merini, op de dag dat hij de kroonprins was van zijn vader Sultan Abu Sa'id Uthman, als onderdeel van een reeks madrasa's die door de Meriniden werden opgericht in Fez, Salé, Meknes en Taza. Er is ook een historisch portaal in het midden van de plek dat waarschijnlijk uit hetzelfde tijdperk stamt. Aan de linkerkant bevindt zich een ruim gebouw waarvan de lokale bevolking zegt dat het de Maristan van Taza vertegenwoordigde tijdens het Merinidische tijdperk, en dat later veranderde in een gevangenis die in 1930 leiders van de nationale beweging huisvestte, waaronder Allal al-Fassi en Mohammed Belhassan al-Wazzani na de protesten tegen de Berber-Dahir. Een deel van dezelfde Merinidische madrasa veranderde aan het einde van het protectoraat-tijdperk in een instelling voor meisjes. Aan de andere kant wordt vermeld dat aan de oostkant van de Mechouar, precies boven het huis van al-Kullali, sinds het tijdperk van Moulay Ismail een grote cisterne werd gebouwd genaamd “Bayt al-Jubub”. Het spoor ervan is momenteel verdwenen, en het belang van deze cisterne was niet onbekend in tijden van crisis en tijdens periodes van waterafsluiting door een van de takken van de Ghiata in het zuiden, waar de Midden-Atlas en de bron van Oued Taza of Oued al-Haddar zich bevinden. De stad leed hier erg onder, aangezien de bewoners gedwongen waren water te kopen van de Ghiata, of de twee partijen konden tot een akkoord komen dat hun rechten waarborgde en vrede bracht, waarna het water naar de stad werd teruggevoerd. Dit is een belangrijk en complex onderwerp waarin het ruimtelijke, politieke, economische, sociale en culturele aspect samenkomen, en we zullen hier in de toekomst, als God het wil, op terugkomen.

De wijk Mechouar of de Rue Sidi Ali al-Darrar (zoals het werd geschreven in de bewegwijzering van de wijk tijdens het protectoraat) of al-Arrar zoals het werd vastgelegd in het astrolabium dat aan hem wordt toegeschreven, een jurist en geleerde van Andalusische afkomst die tijdens de Meriniden-periode in Taza woonde, ik zei dat deze wijk belangrijke demografische en stedelijke transformaties heeft ondergaan. De meeste oude huizen werden vervangen door andere in de vernieuwde traditionele stijl “Néotraditionnel”, vooral vanaf de jaren veertig tot het einde van het protectoraat-tijdperk. Het werd bewoond door Taza-families met een Tlemcen-, Fez-, Figuig- of Andalusische oorsprong, of afkomstig van de stammen uit de regio, zoals de families Abu Abdullah, Belkacem, Bouhajar, al-Jaqi, Chiboub, Belghazi, al-Kullali, al-Halwat, Haddou, al-Hazmi, Mehdi, Didi, Belhussain en anderen.

The post Mechouar van Taza.. brandende banen appeared first on Hespress - Hespress Marokkaanse elektronische krant.

Dit artikel is als fragment overgenomen. De volledige versie wordt door het oorspronkelijke medium gepubliceerd.

Verder lezen op hespress.com — Hespress Arabe
Luisteren
Grootte: