De werkzaamheden van de 18e buitengewone vergadering van de ICCAT (Internationale Commissie voor de instandhouding van Atlantische tonijn) werden gisteren achter gesloten deuren in Agadir voortgezet, met een eerste inhoudelijke bespreking: de toekomst van de quota voor blauwvintonijn voor de komende twee jaar 2013/2015.

"Het risico voor de lidstaten van de ICCAT is om te denken: aangezien het nu goed gaat, kunnen we beginnen de quota te verhogen", waarschuwde Dr. Sergi Tudela, hoofd van het visserijprogramma bij WWF Middellandse Zee, direct in een interview met de MAP, in de marge van de ICCAT-vergadering (12 tot 19 november).

De ICCAT, het officiële internationale orgaan voor visserijbeheer met 48 lidstaten, houdt haar 18e buitengewone vergadering van 12 tot 19 november in Agadir in aanwezigheid van meer dan 500 deelnemers, die moeten beslissen over de toekomst van de quota voor blauwvintonijn, momenteel vastgesteld op 12.900 ton per jaar.

Het wetenschappelijk comité van de ICCAT, dat begin oktober in Madrid bijeenkwam, had aangegeven dat de bestanden zich aan het herstellen waren, maar uitte grote reserves over de omvang van deze stijging.

Deze vaststelling, hoewel genuanceerd, staat in schril contrast met die van 1998, toen dezelfde raad een noodkreet slaakte en stelde dat overbevissing het voortbestaan van deze grote roofvis, waarvan de populaties in het noordoosten van de Atlantische Oceaan zich in het voorjaar in de Middellandse Zee voortplanten, bedreigde.

In 2010 ging de Europese Unie zelfs zo ver om, zonder succes, de opname van deze soort op de rode lijst van de internationale Conventie inzake de handel in bedreigde soorten (Cites) te vragen, een opmaat naar een verbod op de commercialisering ervan.

Sindsdien is de situatie drastisch veranderd. Van meer dan 50 duizend ton per jaar in de jaren 90, heeft de inwerkingtreding van het quotasysteem de vangsten teruggebracht tot 28,5 duizend ton in 2008, vervolgens tot 22 duizend ton in 2009, daarna tot 13,5 duizend ton het jaar daarop, om vervolgens te dalen tot 12,9 duizend ton tussen 2011 en 2012.

Op dit punt was de reactie van de WWF-verantwoordelijke onomwonden: "De wetenschappers zijn heel duidelijk: de basisgegevens van de evaluatie zijn erg slecht en er is veel onzekerheid", benadrukte hij, eraan toevoegend dat het idee van zijn organisatie is om "over drie jaar een nieuwe evaluatie van de bestanden te maken met verbeterde training, maar ook een nieuwe methodologie die wetenschappers in staat zou stellen zekerder te zijn van de gegevens in het veld".

Geconfronteerd met een soort die al decennia zwaar wordt geëxploiteerd en slachtoffer is van overbevissing en illegale visserij, met name in de belangrijkste paaigebieden van de blauwvintonijn in de Middellandse Zee, kon de ICCAT niet onverschillig blijven, vooral met de aanwezigheid van een te groot aantal schepen op zee en een gebrek aan controle op de vangsten.

Wat betreft illegale, niet-gereguleerde en niet-gerapporteerde visserij (INN), verzekerde de heer Tudela dat "het waar is dat alle vangsten zijn gedaald, inclusief de illegale visserij, maar we maken ons daar ook zorgen over. Want het heeft geen zin om quota en andere maatregelen te hebben die binnen de wetenschappelijke marge vallen als we daarnaast illegale visserij hebben".

In een recent openbaar gemaakt document onthult het WWF, onder verwijzing naar een studie waarvan het de opdrachtgever is, dat tussen 2000 en 2010 "het equivalent van 18.704 ton blauwvintonijn via Panama zou zijn gegaan zonder te zijn aangegeven bij de ICCAT".

In dezelfde lijn haalt de PEW Environment Group, een andere internationale milieuorganisatie, fel uit naar de aanhoudende illegale visserij in de tonijnvisserij, zoals blijkt uit een studie uit 2012, die schat dat "het totaal van de toegestane quota tussen 2005 en 2011 met 62% en tussen 2008 en 2011 met 77% werd overschreden".

In een persbericht beveelt dezelfde ngo aan "rekening te houden met de wetenschappelijke aanbevelingen en de quota niet te verhogen zolang het probleem van de illegale visserij niet is aangepakt en het beste beschikbare onderzoek niet is geïntegreerd in de evaluatie van het bestand".

Ze pleit er ook voor om "snel een elektronische versie van het huidige papieren systeem voor vangstdocumentatie aan te nemen" om de illegale handel te verminderen, om "een formele groep van experts op te richten die handelsgegevens en vangstdocumentatie van blauwvintonijn zal gebruiken" en om onderzoek te doen naar de bronnen van illegale visserij.

In een toespraak die namens hem werd voorgelezen bij de opening op maandag van de ICCAT-werkzaamheden, had de minister van Landbouw en Maritieme Visserij, Aziz Akhennouch, opgeroepen na te denken over "nieuwe instrumenten voor regulering en verantwoord beheer" van tonijnbronnen, gebaseerd op een gefundeerd wetenschappelijk advies, een collectieve inzet om kwaliteitsinformatie en -gegevens te verzamelen en door te geven, en de optimalisatie van de traceerbaarheid van vangsten stroomafwaarts en stroomopwaarts.

Hij verzekerde dat deze mechanismen ook moeten voorzien in de invoering van beheersmaatregelen die benaderingen integreren om milieuvraagstukken beter te begrijpen, controle- en geïntegreerde monitoringmaatregelen, de versterking van regionale samenwerking en de ondersteuning van ontwikkelingslanden die partij zijn.

In Marokko bereikte de visserij van tonijnsoorten en verwante soorten in 2011 een productie van 8.584 ton, tegenover 10.722 ton in 2010, een daling van ongeveer 20% in volume.