Onder auspiciën van het Ministerie van Toerisme hebben het Netwerk voor Plattelandstoerisme van Zuid-Marokko (RDTR) en de Universiteit Ibn Zohr op 8 en 9 juni 2012 in Agadir een internationale conferentie-forum georganiseerd onder het thema «Toerisme en klimaatverandering in Marokko en in de mediterrane regio: Een mondiale uitdaging, lokale oplossingen».

Deze conferentie-forum, waarvan de openingsceremonie werd voorgezeten door de wali van de regio Souss-Massa-Drâa, in aanwezigheid van onder meer de voorzitter van de Regionale Raad, de voorzitter van de Prefecturale Raad en de afgevaardigde-burgemeester van de stad, past in het kader van een lokale wil om onderzoek naar oplossingen voor de problematiek van toerisme en klimaatverandering te ontwikkelen.

Na deze problematiek in twee plenaire sessies te hebben behandeld, werkten de deelnemers vervolgens in workshops: workshops 1A en 2A: Duurzaam toerisme en klimaatverandering; workshop 1 B: aanpassing van het toeristische aanbod aan klimaatverandering.

Er moet worden gewezen op de hoge kwaliteit van de interventies tijdens deze conferentie-forum waaraan eminente nationale en internationale specialisten hebben deelgenomen.

Marokko is een interessant geval vanwege zijn grote geografische diversiteit (kust, bergen, oases, woestijn..) en de kwetsbaarheid van zijn ecosystemen.

En zoals de «Verklaring van Davos» stelt, is het absoluut noodzakelijk om een strategie op te zetten gericht op de vermindering van broeikasgassen (BKG) en maatregelen voor de implementatie van een duurzaam toerisme door middel van institutionele programma's gericht op het bekendmaken, sensibiliseren en aanzetten van toeristische actoren om de uitdagingen van klimaatverandering te beschouwen als een echt maatschappelijk project.

Er zij aan herinnerd dat toerisme verantwoordelijk is voor ongeveer 5% van de wereldwijde CO2-uitstoot, oftewel 4,6% van de opwarming van de aarde. Het is duidelijk dat de transportsector de meest vervuilende is, aangezien deze 75% van de BKG-uitstoot toerekenbaar aan toerisme vormt, met name het luchtverkeer. De hotelsector is op zijn beurt verantwoordelijk voor bijna 20% van de uitstoot van de sector vanwege airconditioning, verwarming, onderhoud... Volgens de UNWTO zou de toename van de reizigersstromen de BKG-uitstoot in de komende drie decennia met 150% kunnen doen toenemen. Vandaar de noodzaak om dringende concrete maatregelen te nemen zoals de implementatie van milieumanagement.

Met de toenemende klimaatverandering mag het klimaat niet langer centraal staan bij de keuze van een toeristische bestemming. De klimaat-toeristische comfortindex die de belangrijkste meteorologische gegevens van een bepaalde bestemming bevat, is een van de sleutelfactoren van de motivatie, en daarmee van de aankoopbeslissing van potentiële bezoekers. Deze index laat zien dat boven de 31°C het comfort van de toerist in twijfel begint te worden getrokken. Bijgevolg is de stijging van de temperaturen niet altijd synoniem met tevredenheid van toeristen.

En onder de andere negatieve effecten van klimaatverandering die directe of indirecte gevolgen hebben voor het heden en de toekomst van het toerisme, kunnen we noemen: de stijging van de zeespiegel en de wijziging of zelfs erosie van de kusten; de daling van watervoorraden en bevoorradingsproblemen; het energietekort; woestijnvorming, verlies van bosgebieden, terugtrekking van besneeuwde gebieden en andere landschapsveranderingen, vandaar de vermindering van koolstofsensoren; de bedreigingen die boven de biodiversiteit hangen (een stijging van 1,5 tot 2,5 graden zou 20 tot 30% van de fauna en flora in de wereld in gevaar brengen); hittegolven en andere natuurrampen van grote omvang; de toename van gezondheidsrisico's; de kwetsbaarheid van de voedselzekerheid (stijging van de kosten en daling van de cultiveerbare oppervlakten), de economische impact die wordt geschat op 2 tot 50 euro per ton uitgestoten koolstof.

Bovendien verandert klimaatverandering de seizoensgebonden toeristische modellen. De praktijken die toeristen in de komende jaren zullen aannemen parallel aan deze verandering zullen betrekking hebben op nieuwe modellen die nog niet zijn gedefinieerd.

De Middellandse Zee vertegenwoordigt 1,5% van het landoppervlak en herbergt bijna 10% van de wereldwijde flora. Haar hoge biodiversiteitsgraad maakt haar bijzonder kwetsbaar voor klimatologische risico's.

De mediterrane kust die 21 landen omvat, is de meest populaire toeristische bestemming ter wereld; ze trekt 30% van de toeristische stromen en inkomsten van het wereldtoerisme aan met een groei van 3 tot 4% sinds het jaar 2000. Toerisme is dus de eerste bron van deviezen geworden in deze regio.

In Marokko wijzen de klimatologische waarnemingen van de afgelopen decennia op de ontwikkeling van woestijnvorming, de opmars van het semi-aride klimaat naar het noorden van het Koninkrijk, watertekorten, een verzwakte vegetatiebedekking, een vermindering van sneeuwval, gevolgen voor de landbouw en de vermenigvuldiging van branden. En parallel aan deze wijzigingen genereert de frequentie van onweersbuien in de Atlas nu talrijke overstromingen.

Wat de uitstoot van broeikasgassen betreft, deze wordt geschat op 75 miljoen ton CO2-equivalent in 2004, wat 2,5 ton CO2-equivalent per inwoner per jaar vertegenwoordigt. Talrijke maatregelen zijn genomen om deze effecten te verzachten, met als doel dit percentage tegen 2030 terug te brengen tot 52,9 miljoen ton CO2-equivalent per jaar. Echter, vergeleken met andere landen stoot Marokko slechts weinig BKG uit, maar het blijft niettemin kwetsbaar. Vandaar de noodzaak om mechanismen en technieken voor aanpassing en mitigatie te ontwikkelen die geïntegreerd zijn in een globaal beleid voor duurzame ontwikkeling.

Marokko heeft ook de voorkeur gegeven aan toeristisch en hotel-milieumanagement en met name energie-efficiëntie. Deze wil is versterkt in de visie 2020 waar duurzame ontwikkeling in het hart van de strategie is geplaatst.

Tot slot moet worden opgemerkt dat deze conferentie-forum de eerste in Marokko is die onder het teken staat: Koolstofneutraal. Dit vertaalde zich in de praktijk in een aantal concrete maatregelen die op organisatieniveau zijn genomen op het gebied van energie, de vervaardiging van werkinstrumenten (badges en tassen...), de verplaatsingen van de deelnemers...