"Een zeventigjarige vrouw heeft zichzelf in brand gestoken om te protesteren tegen onrecht. De autoriteiten weigeren ons op gelijke voet met mannen te behandelen. Ze willen onze gronden toe-eigenen zonder ons te vergoeden en ze sommeren ons onze woningen zo snel mogelijk te verlaten. We kunnen niet langer zwijgen over zo'n onrecht", roept Assmae Harich, secretaris-generaal van de vereniging "Forum Oudayas des femmes", een ngo die is ontstaan uit de wil van vrouwen om hun rechten te verdedigen.
Vastbesloten om de stem van deze vrouwen te laten horen, deinst deze jonge activiste nergens voor terug. Ze intensiveert haar mediaoptredens en videoregistraties die ze op "YouTube" projecteert om de zaak van deze vrouwen bekend te maken. "We moeten geloven dat dit Marokko is veranderd. De nieuwe Grondwet heeft de vrouw de plaats gegeven die ze verdient in de samenleving. Maar de inhoud ervan is nog niet overgenomen door de beheerders van de publieke zaak. De autoriteiten hebben hun mentaliteit nog niet veranderd.
Er bestaat nog steeds een grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen", geeft Assmae Harich aan. Deze ongelijkheid wordt juist aangeklaagd door deze vrouwen, die oproepen tot een eerlijke en rechtvaardige behandeling van hun dossiers en een vergoeding die gelijk is aan die van hun mannelijke tegenhangers. Om dit doel te bereiken, roepen de Soulaliyate met name op tot de uitvoering van de agenda van het ministerie van Binnenlandse Zaken van 25 oktober 2010. "We zijn vastbesloten onze strijd voort te zetten totdat we onze rechten hebben verkregen. Bovendien roepen we de onderdelen van het maatschappelijk middenveld op om zich te mobiliseren om onze zaak te steunen", voegt een van de Soulaliyate eraan toe. We hebben herhaaldelijk geprobeerd contact op te nemen met de verantwoordelijken van de wilaya om uitleg te krijgen over deze dossiers, maar ons werd te verstaan gegeven dat de wali de enige was die bevoegd was om over deze zaak te spreken. Hij bleef onbereikbaar.
Laten we niet vergeten dat de geschiedenis van deze "etnische" gronden teruggaat tot de dahir van 27 april 1919, uitgevaardigd om collectieve gronden (aradi al joumou) te regelen. Deze dahir had deze gronden onvervreemdbaar, onbeslagbaar en onverjaarbaar gemaakt dankzij een effectieve juridische bescherming door een grondstatus. Tegelijkertijd werd een poging tot "traditionalisering" van deze gemeenschappen gedaan via een "Verdelingsreglement" dat de regels voor toegang tot de grond uniform en gelijkwaardig vaststelde. De aanpak van deze institutionele creatie was gebaseerd op een analysesysteem dat normen en gewoonten verwarde. De praktijken van de boeren van de bled jmaâ waren in werkelijkheid zeer divers en werden gekenmerkt door het naast elkaar bestaan van verschillende registers van legitimiteit.
Het doel van deze procedure was om de boerenbevolking op het platteland te houden om de plattelandsvlucht en de gevaren van verstedelijking te beperken. Zo hebben tientallen miljoenen Marokkaanse boeren sinds mensenheugenis van hun collectieve gronden kunnen leven, weliswaar onder meteorologische en infrastructurele omstandigheden die onder het bestaansminimum lagen, maar ze konden toch hun onafhankelijkheid waarborgen dankzij deze gronden die van een specifieke status waren voorzien. De vrouwen waren vanaf het begin van dit proces uitgesloten. Hoewel zij het merendeel van het werk deden, aangezien zij de gronden bewerkten met de mannen naast de andere taken die zij moesten vervullen, met name de opvoeding van de kinderen en de lasten van het huishouden, wilde de traditie dat het de mannen waren die de vruchten van hun werk oogsten. Of het nu etnische vrouwen waren of niet, zij hebben tot op de dag van vandaag nooit het recht gehad om deze gronden te exploiteren, en dit ondanks de vooruitgang die het Koninkrijk boekt op het gebied van de mensenrechten.
De collectieve gronden of ook wel Bled Jmaa zijn inderdaad met uitsterven bedreigd. Er is namelijk sinds het begin van de jaren 1990 een duidelijke trend in Marokko ten gunste van de privatisering van deze gronden, en dit vanwege de uitputting van nuttige grond in de steden.
Deze gronden, die onder het gezag van het ministerie van Binnenlandse Zaken vallen, zijn overgedragen aan verschillende Marokkaanse investeerders, met name de vastgoedgroep Addoha en Al Omrane. Wat de boeren betreft, zij hebben vergoedingen ontvangen in de vorm van percelen grond en geldbedragen. Maar de vrouwen zijn opnieuw uitgesloten van deze operatie. Maar de Soulaliyate zijn niet van plan de handdoek in de ring te gooien. Afkomstig uit verschillende stammen, met name EL Haddada, Oualed Oujih, Ouled Hnicha, Ouled Sbita, Ouled Moussa, Sakinia, Kasbah de Mehdia en Ifrane, zijn ze van plan hun strijd tot het einde te voeren.
