Als een hoog oord van spiritualiteit, bedevaart en meditatie, zowel voor vrouwen en mannen uit de Tekna-stammen als uit de oases van het zuiden van Marokko, weigert de zaouïa Moulay El Bachir Al Alaoui in de vergetelheid te raken en wil ze haar rol als bewaarder van de voorouderlijke Sahrawi-tradities en het collectieve geheugen volledig op zich nemen. Ze is vandaag herrezen dankzij de wil van Lalla Fatma Lmrini, die rond haar een vereniging heeft opgericht voor de vernieuwing van het erfgoed en duurzame ontwikkeling. Deze dame, die zichzelf trots beschouwt als de "eerste conservator van een zaouïa in Marokko", is erin geslaagd de zaouïa Moulay El Bachir Al Alaoui, geërfd van haar vader, nieuw leven in te blazen, haar erfgoed te beschermen en haar geheugen te rehabiliteren. "Ik heb deze zaouïa geërfd van mijn vader die in 1978 stierf toen ik 9 jaar oud was. In de loop der jaren merkte ik dat de bezoekers zeldzaam werden, terwijl deze plek een onvermijdelijke bestemming was voor veel volgelingen, met name vrouwen en mannen uit de Tekna-stammen. Ik heb toen de vereniging opgericht om de zaouïa te rehabiliteren en de rol die ze vroeger vervulde als plek van kennis, bedevaart en verzoening te bestendigen. Ik wilde zo een eerbetoon brengen aan mijn vader, een man van grote wijsheid, vurig militant voor de onafhankelijkheid van Marokko en groot filantroop", preciseert ze. Met de steun van het MDGf Cultuur/PDTS-programma heeft Lalla Fatma Lmrini de zaouïa feitelijk kunnen rehabiliteren en een nieuw gebouw kunnen bouwen. "Het gebruikte hout is versierd met diepe motieven die palmbomen, tenten en kamelen uitbeelden. Het gebouw is ook opnieuw opgetrokken in leem om de traditie te bestendigen. Ik heb er vooral op gelet het architecturale erfgoed van de regio Guelmim te respecteren", legt ze uit. De bibliotheek is ook verrijkt met erfgoedmanuscripten uit de regio Guelmim en schoolboeken voordat ze werd omgevormd tot een ruimte voor leren en uitwisseling voor jongeren. En omdat Lalla Fatma de zaak van de vrouwen in haar regio behartigt, wijdt ze een ruimte van de zaouïa aan het onderwijs en de ontplooiing van de vrouwen van haar gemeente Asrir en de regio Guelmim. Zo geeft de zaouïa Moulay El Bachir Alaoui, naast haar religieuze en sociale missie, sinds twee jaar alfabetiseringscursussen en religieuze lessen aan bijna 60 vrouwen en verwelkomt ze in haar bibliotheek leerlingen van het lyceum van Tighmert die de vele beschikbare werken komen raadplegen. En deze keuzes zijn niet toevallig. "Mijn gemeente beschikte niet over een bibliotheek en de leerlingen, vooral de middelbare scholieren, hadden die nodig om meer te leren. Ook waren de alfabetiseringscursussen onmisbaar in mijn regio, die een hoog percentage analfabetisme onder vrouwen registreert, en men kan niet pretenderen te ontwikkelen als een dergelijke situatie aanhoudt. Het was dringend nodig om de toegang van vrouwen tot kennis te vergemakkelijken zodat ze inkomensgenererende activiteiten kunnen creëren en kunnen deelnemen aan de ontwikkeling van de regio", geeft ze aan. Als raadslid van de gemeente Asrir, voorzitter van de commissie voor planning, economische zaken, stedenbouw en ruimtelijke ordening, milieu, financiën en begroting, en sinds zes maanden lid van de Commissie voor pariteit en gendergelijkheid, is Lalla Fatma niet van plan om op dit elan te stoppen. "Mijn wens is om een medersa te bouwen voor koranstudies met een internaat. De leerlingen kunnen van ver komen en toegang krijgen tot kennis... Ik droom er ook van om een jaarlijkse moussem van de zaouïa te organiseren, zoals dat vroeger gebeurde, in de tijd van mijn overleden vader. Een moussem die vrouwen en mannen van verschillende Sahrawi-stammen van Oued Noun in staat zou stellen elkaar te ontmoeten rond religieuze en feestelijke activiteiten", vertrouwt ze toe. Lalla Fatma wil zo de intellectuele uitstraling van een zaouïa behouden, naar het voorbeeld van andere plaatsen die, door hun religieuze en sociale impact, de geschiedenis, de samenleving en de cultuur van Marokko hebben gevormd.
Het gezamenlijke samenwerkingsprogramma
Het project voor de rehabilitatie van de zaouïa Moulay El Bachir Al Alaoui en de openstelling ervan voor jongeren en vrouwen van de gemeente Asrir werd gerealiseerd in het kader van het gezamenlijke samenwerkingsprogramma (PC) dat werd geïnitieerd door de Marokkaanse regering (ministerie van Cultuur) en het systeem van de Verenigde Naties via vijf agentschappen (UNESCO, UNDP, UNIFEM, UNIDO en UNFPA). Dit programma, genaamd "Cultureel erfgoed en creatieve industrieën als vector voor ontwikkeling in Marokko 2008-2012", heeft een budget van vijf miljoen dollar (USD), gefinancierd door het Fonds van de Verenigde Naties voor de verwezenlijking van de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDGf), gelanceerd in 2006 door de regering van Spanje en het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP). Het gezamenlijke programma bestrijkt de regio's Taza-Al Hoceima-Taounate, de Oriental, Souss-Massa-Draa, Guelmim-Es Semara en de zogenaamde "Convergentiezone", bestaande uit vier oases in het zuiden van Marokko.

