De stad Tiznit was van 21 tot 23 oktober de wereldhoofdstad van het solidaire toerisme. Het huisvestte het FITS MED 2012 met als thema «Rol van toerisme in de duurzame ontwikkeling van gevoelige gebieden in de Middellandse Zee». De hoofdstad van de traditionele juwelenkunst verwelkomde deelnemers uit 16 landen, voornamelijk uit de Maghreb, het Midden-Oosten en Europa. Deze grote ontmoeting was de gelegenheid om het licht te werpen op een ander model van toeristische ontwikkeling dat de strategische keuzes van het Koninkrijk perfect integreert. Een gebiedstoerisme dat in staat is om lokale mogelijkheden en middelen te valoriseren. Zoals benadrukt door de initiatiefnemers van het Forum, gaat het om een toerisme dat door de bevolking wordt beheerst en ten goede komt aan hen. Meer gebaseerd op sociaal kapitaal dan op geld. Het FITS Marokko 2012 had als essentiële doelstellingen om publieke en private actoren van territoriale ontwikkeling bewust te maken van het belang van het bevorderen van verantwoord en solidair toerisme; om op internationaal niveau de toeristische mogelijkheden die sommige achtergestelde zones van de Middellandse Zee, en Marokko in het bijzonder, herbergen beter bekend te maken; om de uitwisseling van goede praktijken en overleg tussen lokale actoren die betrokken zijn bij de ontwikkeling van mediterrane gebieden te bevorderen en ten slotte concrete voorstellen te formuleren om bij te dragen aan het versterken van de toeristische ontwikkeling van kwetsbare zones in de landen van de Middellandse Zee. Verschillende conferenties en workshops werden in dit verband geleid door nationale en internationale experts, academici en verenigingsactoren. Ze wekten de belangstelling van een breed scala aan aanwezige actoren. De keuze voor Tiznit om het Forum te huisvesten wordt verklaard door het feit dat de regio een sterke toeristische roeping heeft met de pool van Agadir, maar waarvan het achterland nog weinig openstaat voor toerisme.

Het is bovendien een regio die over zeer significante ervaringen beschikt, met een dynamische mobilisatie van lokale gemeenschappen, temeer daar de sector van de sociale en solidaire economie er ook goed ontwikkeld is. Net als bij het Forum Jongereninitiatieven van Taliouine, zijn het jongeren die hebben besloten hun lot in eigen hand te nemen en bij te dragen aan de ontwikkeling van hun geboortegrond. «Ik was echt zeer geraakt door de kwaliteit van het onthaal en de vrijgevigheid van de mensen die ons ontvingen in verschillende etappes van de karavaan van het Zuiden. Ik hield ook erg van het klimaat en de landschappen. Ik bewaar zeer goede herinneringen aan deze reis naar Marokko in het kader van het internationaal Forum van Tiznit», benadrukt Geneviève Clastres, journaliste van Voyageons-Autrement.Com, het eerste Franse portaal over verantwoord toerisme.

Opgemerkt moet worden dat het Nationaal Organisatiecomité (CNO) in Marokko vertegenwoordigers van het Marokkaanse maatschappelijk middenveld verenigt, in het bijzonder het Marokkaanse Netwerk van de sociale en solidaire economie (REMESS) en het Marokkaanse Netwerk voor solidair ecotoerisme.

Het solidaire toerisme heeft een stralende toekomst. Al 60 jaar ontwikkelt Frankrijk een gebiedstoerisme dat in staat is om plattelandsbanen te creëren, erfgoed en lokale producties te valoriseren.

Het draagt in zeer grote mate bij aan het succes van het toerisme in een land dat elk jaar 75 miljoen internationale toeristen verwelkomt. Als de Europese toerist geld naar de Douar brengt, is het niet nodig om te emigreren om geld te gaan zoeken in Europa. En de ervaring van Marokko is in dit opzicht significant. Het is een prachtig land dat over aanzienlijke troeven beschikt, zijn natuurlijk en cultureel erfgoed, zijn gastronomie, de gastvrijheid en de vriendelijkheid van zijn bevolking. Meerdere initiatieven, gedragen door lokale verenigingen, benutten deze troeven al en trekken steeds meer toeristen aan.

De initiatieven verenigen zich. Netwerken worden gevormd zoals het Marokkaanse Netwerk voor solidair ecotoerisme dat de fundamentele link legt tussen toerisme, terroir en agro-ecologie. Het Marokkaanse Netwerk voor sociale economie zorgt van zijn kant voor de link tussen solidair toerisme en sociale economie.

De twee solidaire karavanen die, de ene van Tanger naar Tiznit, en de andere van Oujda naar Tiznit, tussen 15 en 23 oktober, na de regionale fora van Tanger, Oujda, Guelmim en Tata, hebben gedurende het hele traject zeer veel gemeenschappen, verenigingen en coöperaties gemobiliseerd en betrokken. Ze hadden een zeer groot succes.

Elk heeft in totaal meer dan 400 deelnemers gemobiliseerd voor de verschillende lokale fora en workshops.

Het internationaal forum van Tiznit heeft 350 deelnemers, met veel Marokkanen en Fransen, maar ook deelnemers uit 16 landen, in staat gesteld om veel uit te wisselen en een ambitieus Gezamenlijk Actieplan 2013-2015 op te bouwen voor de promotie van solidair toerisme in de Middellandse Zee. Het FITS Marokko 2012, met zijn 14 gedecentraliseerde evenementen die in totaal 1.460 deelnemers hebben gemobiliseerd, was ongetwijfeld het sterkste evenement ooit gerealiseerd in Marokko op het gebied van alternatief toerisme.

Het is gemakkelijk te begrijpen dat het toerismebeleid van de Marokkaanse regering is gericht op een elitair toerisme, van «strand-zon», geconcentreerd op grote badplaatsen. Dit brengt deviezen en banen naar het land, ook al zijn deze banen precair en seizoensgebonden. Dit toerisme verrijkt de promotors en de touroperators die vooral in Europa zitten. Het draagt niet bij aan het oplossen van de essentiële problemen van het diepe land, namelijk werkgelegenheid en inkomen. Mijn overtuiging is dat deze strategie het niet mogelijk zal maken om de doelstelling van 20 miljoen internationale toeristen in 2020 te bereiken.

Wanneer men beschikt over troeven zoals die van de berggebieden en het achterland van Marokko, moet men alles in het werk stellen om ze te valoriseren.

De voorstellen van de Visie 2020 zijn onvoldoende. Men moet interinstitutioneel overleg bevorderen, meer financiële steun bieden aan projecten, regelgeving aanpassen, opleidingen opzetten, netwerken ondersteunen.

In de komende jaren zal het massatoerisme stagneren en het solidaire toerisme zich ontwikkelen. De vraag in Europa evolueert. Steeds meer reizigers wensen meer natuur, authenticiteit, gezelligheid, rechtvaardigheid. Een groeiend aantal reizigers wenst de bevolking te ontmoeten en met hen uit te wisselen.

De nationale en internationale operatoren van het massatoerisme kunnen rekening houden met deze nieuwe situatie, hun klanten uit de toeristische getto's halen waar ze hen opsluiten om hen naar de ontmoeting met dorpsverenigingen en coöperaties te brengen.

De toeristen zullen er saffraan of arganolie kopen en de dorpelingen en organisaties helpen hun inkomen te verhogen. Maar als het is om op deze zones de methoden toe te passen die ze in het algemeen toepassen, die erin bestaan de lokale prijzen maximaal te drukken om hun winst te maximaliseren, dan kunnen ze hun klanten beter in hun toeristische complexen laten. De dorpelingen zullen zich heel goed redden zonder hen.