Met een beetje verbeeldingskracht zou men in de verte de verschijning van een Bréguet 14 kunnen verwachten, vechtend tegen de wind. Verbeeldingskracht is deels hier, in Tarfaya, waar Saint-Exupéry, de auteur van De Kleine Prins, deze vond. In dit uithoekje van de wereld is een museum aan hem gewijd.
"Antoine de Saint-Exupéry de schrijver is een beetje hier geboren, in Tarfaya, waar hij twee jaar doorbracht als stationschef van de Aéropostale. Het is hier dat hij begon romans te schrijven, onder de sterren", roept Sadat Shaibata Mrabihrabou, terwijl hij de deuren opent van het bescheiden museum in het diepe zuiden van Marokko.
"Wij zijn de bakermat van een wereldberoemde schrijver", voegt hij eraan toe.
Want wie "Saint-Exupéry" zegt, denkt onvermijdelijk aan "De Kleine Prins", een humanistisch verhaal dat in april 1943 in New York verscheen en het meest vertaalde boek ter wereld is na de Bijbel (1.300 edities, 145 miljoen verkochte exemplaren).
De verteller is een vliegenier die na een motorstoring een noodlanding moet maken in de Sahara-woestijn.
Precies 70 jaar na de publicatie van het werk, en ook al beginnen vastgoedprojecten eindelijk uit het zand van het slaperige dorpje te verrijzen, lijkt Tarfaya -- voorheen "Cap Juby" -- nauwelijks veranderd.
Aan de ene kant het fort dat meer dan een eeuw geleden door de Engelsen werd gebouwd en de oceaan. Aan de andere kant de woestijn. De oude landingsbaan ligt op vijf kilometer afstand.
In de beginjaren van de Aéropostale, tijdens het interbellum, duwden de vliegtuigen die uit Toulouse (Frankrijk) vertrokken koste wat kost de postbezorging steeds verder naar het zuiden. Maar het bereik van deze dubbeldekkers uit de Eerste Wereldoorlog was niet groter dan 700 km, en in 1927 moest er een nieuwe tussenstop na Agadir worden gevestigd. Dat werd Cap Juby, destijds onder Spaanse overheersing.
Ingehuurd door de industrieel Latécoère, zet "Saint-Ex" daar zijn koffers neer als stationschef, beheert het komen en gaan van de Bréguet 14's en onderhandelt met lokale stammen over de vrijlating van piloten die in de woestijn waren neergestort en gevangen waren genomen.
Tijdens deze 18 maanden van bijna monastiek leven schrijft hij zijn eerste roman, "Courrier sud", "waarvan de titel werd gesuggereerd door een andere grote man, Jean Mermoz", een onverschrokken vliegenier, bevestigt Sadat Shaibata Mrabihrabou.
Hij vindt daar dus ook het decor van "De Kleine Prins", dat hij echter pas meer dan een decennium later zou schrijven.
"Nachten in dissidentie"
In 2004 werd met de hulp van de vereniging "Mémoire de l'Aéropostale" het museum van Tarfaya opgericht om dit verhaal te vertellen.
"Dit erfgoed vormde een mondelinge cultuur die met de tijd dreigde te verdwijnen: de laatste monteur-bewaker van Saint-Exupéry stierf twee jaar geleden", legt Sadat Shaibata Mrabihrabou uit aan AFP.
"Het is bij deze man dat ik voor het eerst de naam +Saint-Ex+ hoorde, ik was 5-6 jaar oud", vervolgt hij.
Op de muren van het museum trekt het leven van de vliegenier voorbij, van zijn geboorte in Lyon (1900) tot zijn dood "voor Frankrijk" in 1944, tijdens een verkenningsvlucht boven de Middellandse Zee, voorafgaand aan de landing in de Provence.
"Ik hield erg van de Sahara. Ik heb nachten in dissidentie doorgebracht. Ik werd wakker in deze blonde uitgestrektheid waar de wind zijn deining heeft gemarkeerd als op de zee", kan men op een van de panelen lezen.
In een hoek een origineel van De Kleine Prins, gekrabbeld door de auteur.
"Het is zeker de stad die nog het meest op het ritme van de Aéropostale klopt. Ze heeft het karakter, het cachet van die tijd behouden", geeft de verantwoordelijke van het museum aan.
Elk seizoen wordt het leven van deze stad van 10.000 zielen gemarkeerd door de doortocht van de luchtvaartrally van de Aéropostale Toulouse/Saint-Louis (Senegal).
Vorig jaar organiseerde Tarfaya bovendien zijn eerste "Festival van de Prins van de Woestijn", met activiteiten om het bewustzijn over milieubescherming te vergroten, en in aanwezigheid van de voorzitter van de Fondation Antoine de Saint-Exupéry pour la jeunesse, François d'Agay, petekind van de vliegenier.
Tijdens het festival had de oprichtster dit citaat uit De Kleine Prins aangehaald: "+Wat de woestijn mooi maakt, is dat hij ergens een put verbergt+". Zo zou de herinnering aan Saint-Exupéry, de schat die dit dorpje verbergt, kunnen bijdragen om het uit zijn sluimer te halen.
Nieuws 22 May 2013 4 min leestijd
Een museum bij de bronnen van "St-Ex de schrijver" en zijn Kleine Prins

