Van 23 tot 27 mei organiseren de Fondation Almouggar en UNESCO de 11e Moussem van Tan-Tan, in 2005 geclassificeerd als Meesterwerk van het Immaterieel Erfgoed van de mensheid. Deze eeuwenoude jaarlijkse ontmoeting van nomadische stammen, geïnstitutionaliseerd in 2004, is een evenement dat het collectieve geheugen illustreert dat de diverse aspecten van het leven in de woestijn verenigt.
Op een moment dat in sommige landen archeologische overblijfselen van duizenden jaren oud worden vernietigd, vernietigingen die worden aangemoedigd door de opkomst van intolerantie, vindt in Marokko de Moussem van Tan-Tan plaats, in 2005 uitgeroepen tot Meesterwerk van het Immaterieel Erfgoed van de mensheid. «Gelukkig kan immaterieel erfgoed niet met een houweel worden vernietigd. Erfgoed beperkt zich niet tot locaties of objecten, maar het is ook wat we van onze voorouders hebben geërfd als kennis, knowhow en rituelen. De doelstellingen van deze Moussem sluiten aan bij die van UNESCO», benadrukte Michael Millward, vertegenwoordiger van het VN-agentschap belast met onderwijs en cultuur, op vrijdag 23 mei in Tan-Tan.
Tunesië, eregast van deze editie, kende op 18 maart jongstleden gebeurtenissen waarnaar de vertegenwoordiger van UNESCO verwees, de aanval op het Bardo-museum. De Tunesische minister van Cultuur, Latifa Lakhdar, heeft terroristen van allerlei slag «in het vizier» genomen: «Cultuur is ons beschavingswapen tegen barbarij». Zich richtend tot de pers, zei Fadel Benaïych, voorzitter van de Fondation Almouggar, organisator van de Moussem en ambassadeur van Marokko in Spanje: «We hebben al ons hart erin gestoken om van deze Moussem een uniek evenement in de wereld te maken.
Dit jaar hebben de stammen van Antifa, Lakhssas, Aït Ahmed, Aït Nosse en vele anderen hun tenten opgezet zoals hun voorouders deden in de tijd dat alleen de nonchalante, maar zekere stap van de dromedaris ontmoetingen tussen nomaden mogelijk maakte. Deze bijeenkomsten waren toen de gelegenheid voor deze stammen om uit te wisselen, handel te drijven, allianties te sluiten en feest te vieren. En de traditie is door de eeuwen heen in stand gehouden, tot aan de internationale erkenning.
Dit universele karakter, onderstreept door UNESCO, verklaart de aanwezigheid bij deze 11e editie van andere landen die de woestijn delen. Bij de stand van de Emirati-stichting Khalifa Bin Zayed Al Nahyan worden voorbeelden van handwerk tentoongesteld waarover een exposant aan «Le Matin» uitlegde: «De stichting koopt deze werken gemaakt door vrouwen en deelt ze gratis uit bij gelegenheden zoals de ramadan of feestdagen. Het is een manier voor de stichting om deze vrouwen in staat te stellen inkomsten genererende activiteiten te hebben. De stichting is in essentie humanitair en biedt haar hulp bij natuurrampen of gewapende conflicten».
Op het menu van dit evenement van de nomadische cultuur staan een wedstrijd voor het melken van kamelen, het voordragen van gedichten in het Hassani, een dromedarisrace, Tborida-shows en parades van meharisten. De woestijn is inderdaad het land van extremen. In een natuur die vijandig kan lijken, zijn briljante beschavingen ontstaan.
De Moussem van Tan-Tan is daar de materiële illustratie van.
