Op 11 juli 1995 gaf wijlen Z.M. Koning Hassan II het startschot voor de werkzaamheden voor de bouw van een nieuwe stad, gelegen ten oosten van Salé. Het gaat om Sala Al Jadida. Dit grootse project, dat tot dan toe slechts een grote bouwplaats was, beloofde plaats te bieden aan 120.000 inwoners die droomden van toegang tot een fatsoenlijke woning tegen een lage prijs. Zeventien jaar later heeft de stad de weddenschap gewonnen door meer dan het dubbele van het verwachte aantal inwoners te verwelkomen. Maar deze snelle en toegenomen demografische groei is niet zonder gevolgen gebleven voor dit belangrijke stedenbouwkundige project. De stad die een model wilde zijn, is er niet in geslaagd haar inwoners een aangename leefomgeving te bieden die aan hun verwachtingen voldoet, en de burgers betalen sinds enkele jaren de hoge prijs voor een kortetermijnvisie die niet voorzag in een versterking op lange termijn van de sociale basisvoorzieningen.

Resultaat: de stad lijdt aan een enorm gebrek aan infrastructuur, te beginnen met de scholen en universiteiten die op de vingers van één hand te tellen zijn. Gevolg: studenten zijn gedwongen lange afstanden af te leggen om de scholen in de naburige wijken te bereiken. Of, in het beste geval, de bus te nemen en dagelijks de beproeving van het openbaar vervoer te doorstaan. Een situatie die wordt verergerd door het gebrek aan veiligheid dat in de stad heerst, bij het totale gebrek aan politieagenten (de hele stad heeft slechts één politiebureau). "Ik woon al meer dan een jaar in deze stad en ik ben tijdens mijn uitstapjes in de stad nog nooit een politieagent tegengekomen. Nog minder verkeersagenten, die door hun afwezigheid op de hoofdwegen schitteren. Automobilisten profiteren van de situatie om naar believen door rood licht te rijden. Dat verklaart overigens het aantal geregistreerde ongevallen dat steeds groter wordt", roept Ibrahim uit, een jonge getrouwde werknemer die onlangs naar Sala Al Jadida is verhuisd. Geconfronteerd met deze stand van zaken, nemen de ouders hun toevlucht tot geduld en begeleiden ze elke dag hun dochters tot aan de deuren van de scholen uit angst dat ze worden aangevallen. Dit gebrek aan veiligheid draagt ook bij aan een ongekende stijging van de criminaliteit en een aanzienlijke ontwikkeling van de verkoop van soft- en harddrugs. "Mensen worden midden op de dag aangevallen. Tasjesroof is aan de orde van de dag. Ik ben dus gedwongen mijn vrouw 's ochtends naar haar werk te begeleiden en 's avonds weer op te halen, ook al vermoeit het me en kost het me enorm veel tijd", kondigt Ibrahim aan met een wanhopige toon. Bovendien zijn er in Sala Al Jadida weinig moskeeën, de bestaande zijn in totaal twee. Zo zijn de inwoners van de stad die het vrijdaggebed willen verrichten gedwongen dit te doen onder een verzengende zon in de zomer of in de regen in de winter. Soms blokkeert de stroom gelovigen de straten in de buurt van de moskeeën en creëert een wanorde in het verkeer. "Eens was ik gedwongen mijn auto achter te laten en de bus te nemen omdat ik laat wakker werd, op een vrijdag. Mijn auto werd geblokkeerd door voertuigen die midden op straat geparkeerd stonden door de gelovigen", kondigt Salim aan, een andere inwoner van de stad. Naast deze tekortkomingen mist de stad vreselijk vervoersmiddelen. Inderdaad, afgezien van de bussen voor openbaar vervoer die Sala Jadida verbinden met Rabat en Bouknadel, wordt de stad door geen enkel ander vervoersmiddel bediend. Toch blijft deze stedenbouwkundige pool zich ontwikkelen en zien we steeds meer de creatie van nieuwe wijken die soms 7 km van het stadscentrum liggen, zoals de wijk "des Aayayda". "We zien nooit kleine taxi's in de stad omdat de eigenaren beweren dat ze niet genoeg geld verdienen met de ritten binnen de stad, wat het veld vrijlaat voor clandestiene vervoerders. De autoriteiten moeten nadenken over een oplossing. De inwoners hebben moeite om thuis te komen, vooral de vrouwen", vervolgt Salim. Een ander probleem, en niet het minste, is het gebrek aan gezondheidscentra. De stad was ontworpen om plaats te bieden aan zo'n 120.000 inwoners en de bevolking is bijna 20 jaar na de oprichting aanzienlijk toegenomen. De bestaande medische infrastructuur heeft de evolutie van de stad niet kunnen volgen. Bijgevolg zijn ze vaak overbelast. Daarbij komt het gebrek aan markten voor groenten, fruit en vlees. Met uitzondering van een markt bij de ingang van Sala Jadida, moeten de inwoners van deze stad naar Kariat Ouled Moussa of Hay Essalam om hun boodschappen te doen, anders zijn ze verplicht om geïmproviseerde markten te bezoeken die hier en daar door handelaren zijn opgezet. Gelukkig is er onlangs een grote supermarkt in de stad geïnstalleerd voor dit doel. De stad mist ook uitgaansgelegenheden. Geen bioscoop, geen pretparken voor kinderen, geen tuin in de juiste vorm. De stad mist elke recreatieruimte, afgezien van een armoedig jeugdhuis dat bij de ingang van de stad is opgericht en dat overigens zeer weinig wordt bezocht door de inwoners. Geïnformeerd over de verschillende moeilijkheden waarmee de burgers worden geconfronteerd, gaf de burgemeester van Salé, Nourredine Lazrak, aan dat men de situatie niet te veel moet dramatiseren. De bestaande moskeeën in de stad zijn voldoende voor de inwoners, vooral omdat er een ander gebedshuis in aanbouw is. "Ik ga niet voor elk huis een moskee bouwen om alle inwoners tevreden te stellen", kondigt hij aan. De buurtmarkten zijn ook in aanbouw, overigens duurt het nog maar enkele weken om een van deze ruimtes in te huldigen. Bovendien zal de stad binnenkort worden uitgerust met een sociaal-sportief centrum, een buurtterrein en een overdekte zaal... De vraag die zich vandaag stelt, is of de realisatie van deze enkele infrastructuren voldoende zou zijn om de woede van de burgers, die steeds tastbaarder wordt, te absorberen...

Toegegeven, het project van Sala Al Jadida, dat past in het kader van het nationale programma voor de bouw van 200.000 woningen, heeft het probleem van de sloppenwijken niet opgelost, maar het heeft enorm bijgedragen aan het minder moeilijk maken van de aankoop van een woning door huishoudens met een laag inkomen. Op stedenbouwkundig vlak moet worden erkend dat de stad Sala Al Jadida goed doordacht en gebouwd is met het oog op de toekomst. Zeer brede straten en lanen, de bestrating is van goede kwaliteit, een zeer belangrijk wegennet. Alles deed vermoeden dat de stad een stedenbouwkundig model zou zijn, maar het lijkt erop dat de studies die zijn uitgevoerd om de inwoners toegang te geven tot sociale basisvoorzieningen (scholen, markten, dispensaria...) niet goed doordacht waren en geen rekening hielden met een dergelijke belangrijke demografische ontwikkeling van de stad, en als er geen maatregelen worden genomen om deze diensten te rehabiliteren, zal Sala Jadida slachtoffer worden van anarchie en onderontwikkeling.

-* Gebrek aan markten

-* Met uitzondering van een markt bij de ingang van Sala Al Jadida, moeten de inwoners van deze stad naar Kariat Ouled Moussa of Hay Essalam om hun boodschappen te doen.

-* Gebrek aan infrastructuur

-* De stad lijdt aan een enorm gebrek aan infrastructuur, te beginnen met scholen en universiteiten.