Elk jaar tijdens deze Ramadan, een maand van vroomheid, bezinning, delen en vrijgevigheid, is solidariteit alomtegenwoordig, net als andere gewoonten die in deze periode overhoop worden gehaald. Naast de spirituele, feestelijke en warme sfeer, en de golf van onderlinge hulp, is de Ramadan ook de maand waarin lethargie en anarchie goed samengaan, niet alleen in Marrakech, maar overal in Marokko. Het meest opvallende fenomeen in deze periode is dit gevoel van onderlinge hulp. Dit fenomeen, dat de harten verheugt, wint inderdaad terrein en een geest van solidariteit, naastenliefde en mededogen nestelt zich. Liefdadigheid wordt bij dergelijke gelegenheden een heilig ritueel en een "verplichting" die op gelijke voet staat met andere geloofsdaden die een correcte vasten garanderen. Zowel op de markten als voor de moskeeën en bakkerijen wordt er gul gegeven en mensen haasten zich, in een vlaag van ongekende vrijgevigheid, zelfs om hieraan deel te nemen. Dit betekent dat de Marokkanen gevoeliger zijn geworden voor de ellende van anderen. Maar veel meer dan deze "haastige" liefdadigheid, wordt de maand Ramadan ook gekenmerkt door de traditie om de armsten te helpen door hen Ftour-maaltijden aan te bieden. Deze acties, die inmiddels een prijzenswaardige traditie zijn geworden, kristalliseren de principes van solidariteit en onderlinge hulp waar het Marokkaanse volk van doordrongen is, niet beter kunnen. In deze context moet hulde worden gebracht aan deze mecenassen en liefdadige zielen voor deze weldadigheidsacties die bedoeld zijn om warme maaltijden uit te delen aan behoeftigen en daklozen. Zoals het voorbeeld van Haj Mohamed, een zestiger die er sinds drie jaar een gewoonte van heeft gemaakt om in zijn café-restaurant in Marrakech de behoeftigen de zeldzame kans te bieden hun vasten te verbreken zonder een cent te betalen. Elke dag, vanaf een half uur voor de Ftour, stromen mensen naar de plek waar alle gemakken en gerechten die een vastenverbreking met het gezin waardig zijn, gratis worden aangeboden. "Mond-tot-mondreclame werkt goed. De toeloop groeit met de dag. De maaltijden zijn voor iedereen toegankelijk en de begunstigden worden tot verzadiging bediend", legt de zestiger uit. Bovendien, als de avonden levendiger zijn dan normaal en als televisie en Ramadan goed samengaan, is de impact van deze gezegende maand op de productiviteit vanaf de eerste dagen voelbaar, aangezien de openbare diensten tijdens dit heilige ritueel altijd op een laag pitje draaien. Minder activiteit en meer rust lijken het devies voor de meeste administraties. 's Ochtends opstaan is erg moeilijk na uren van slapeloosheid die volledig zijn besteed aan het verteren van de maaltijd van de vastenverbreking en een paar uur later die van het diner. En dat is te merken in de straten die rond 11 uur op een doordeweekse dag bijna verlaten zijn. De zon als een loden deken en de verstikkende hitte van een maand juli versterken de lethargie van de eerste vastenden die zich zonder enthousiasme in de verkeersaders van de stad begeven om hun werkplek te bereiken of om hun dagelijkse boodschappen te doen voordat de temperatuur nog verder stijgt. Bovendien is alles een voorwendsel voor ruzie. Polemiek, aanvaringen, geschillen en verbale steekspelen maken deel uit van het decor in onze administraties en meer in het bijzonder op onze markten. Een treurig en deprimerend schouwspel waar we helaas elke dag van de Ramadan getuige van zijn.

Wanneer de prijzen op hol slaanEen rondgang over enkele drukke markten in de stad maakte duidelijk welk leed de huisvrouwen moeten doorstaan.

Zij klagen zowel over de beledigende taal die de hele dag door sommige "mramdnine" (vastende) handelaren wordt geuit, als over de stijgende prijzen van consumptiegoederen in deze heilige maand, aangezien zij nu bloed en water moeten zweten om de eindjes aan elkaar te knopen.

De prijzen, waarvan de beheersing nochtans door menig regeringsverantwoordelijke was beloofd, stagneren inderdaad nog steeds niet. Ze blijven maar stijgen.

"Deze malafide handelaren zijn echte bloedzuigers. Ze maken hun eigen wetten en leggen hun dictaat op. Vis, kip en bepaalde fruitsoorten staan bovenaan de hitlijst van de prijzen, sommige grenzen zelfs aan het belachelijke", vertelde een huisvrouw ons, zichtbaar verontwaardigd over deze praktijken.

Hetzelfde geluid bij een andere huisvrouw: "Kip, het toevluchtsoord voor de kleine beurs, is opgestegen en is nu onbetaalbaar geworden voor 18 DH/kg.

Voor sommige groenten en fruit is het nog erger.

Het is onbetaalbaar, het zijn schandalige prijzen".

En ze voegt eraan toe: "de controlediensten grijpen zelden in om te reguleren.

Dit leidt dus tot een wilde markt die sommigen goed uitkomt en die hen in de loop van een maand een fortuin oplevert".

Afgezien van dit alles, van deze golf van solidariteit en van deze problemen die te maken hebben met zowel apathie, anarchie als de exorbitante prijzen van basisconsumptiegoederen, blijft de sfeer van de Ramadan speciaal.

Het zet alles op zijn kop, verandert alles en bepaalt het dagelijks leven van iedereen.