Een pro-onafhankelijkheidsdemonstratie "zonder precedent" in enkele decennia vond zaterdag plaats in Laâyoune, de grootste stad van de Westelijke Sahara, een voormalige Spaanse kolonie die door Marokko wordt gecontroleerd, zo meldden verschillende Marokkaanse media maandag.

Volgens de autoriteiten in Laâyoune liepen ongeveer 500 mensen aan het eind van de dag rustig mee, zonder tussenkomst van de ordediensten. Er braken echter 's avonds geweldplegingen uit na de verspreiding van de stoet, en ten minste 21 politieagenten raakten gewond, volgens dezelfde bronnen. Een van hen is in ernstige toestand en werd naar Rabat vervoerd.

De botsingen hebben ook een onbepaald aantal gewonden gemaakt onder de demonstranten, bevestigde een lokale verantwoordelijke van de Marokkaanse Vereniging voor de Rechten van de Mens (AMDH, onafhankelijk), Hamoud Iguilid.

De demonstratie, die plaatsvond terwijl journalisten van Noord-Amerikaanse media zich in Laâyoune bevinden, bracht meer dan 2.000 mensen samen, zo bevestigde de regionale coördinator van de Nationale Raad voor de Rechten van de Mens (CNDH, officieel), Mohamed Salem Charkaoui, geciteerd door de site Lakome.

"Een ongekende mobilisatie van de vijanden van de territoriale integriteit", oordeelde het dagblad Aujourd'hui Le Maroc maandag, onder verwijzing naar "eensluidende bronnen".

"De grootste demonstratie in de geschiedenis van Laâyoune voor afscheiding", kopte ook Akhbar al-Youm, waarbij de aanwezigheid in de stoet van vlaggen van het Polisario (onafhankelijkheidsstrijders) maar ook van Amerikaanse vlaggen werd opgemerkt.

Een andere bijeenkomst vond zondag plaats in Smara, ongeveer 200 km ten oosten van Laâyoune, en 17 leden van de ordediensten raakten "in verschillende mate" gewond, zo maakten de autoriteiten van de stad maandag bekend, geciteerd door het agentschap MAP.

Mensen "hebben barricades opgeworpen in een poging de openbare weg te bezetten en het verkeer te hinderen, wat een situatie van chaos creëerde", voegt het communiqué eraan toe, zonder in te gaan op de precieze motivaties van de demonstranten.

Sinds de vernieuwing eind april van de VN-missie in de Sahara (Minurso), waarvan het mandaat uiteindelijk niet werd uitgebreid naar de mensenrechten, zoals Washington aanvankelijk had gewenst, hebben verschillende pro-onafhankelijkheidsbijeenkomsten plaatsgevonden. Marokko had zich fel tegen het project verzet.

Op 27 april was een demonstratie waaraan volgens de correspondent van AFP honderd mensen deelnamen, in Laâyoune ontaard in geweld, waarbij ongeveer veertig gewonden vielen: 30 demonstranten volgens de ngo Amnesty International, waarvan een team ter plaatse was, en acht politieagenten volgens de autoriteiten.

Tijdens zijn toespraak maandag voor de afgevaardigden bevestigde de minister van Binnenlandse Zaken Mohand Laenser dat de balans van de "recente gebeurtenissen" in de regio opliep tot "150 gewonden" onder de ordediensten, van wie sommigen ernstig.

De demonstraties waren "nauwgezet voorbereid, met als hoofddoel de ordediensten te provoceren en hen tot ingrijpen te dwingen om de beelden in de media uit te buiten", stelde hij, waarbij hij "buitenlandse kringen" ervan beschuldigde een dergelijk "plan" te hebben gefinancierd.